Tập Cận Bình tấn công Đoàn thanh niên Cộng sản Trung Quốc

Thụy My

Là nơi ươm mầm các lãnh đạo, trong đó có thủ tướng Lý Khắc Cường, tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản danh giá nay dường như đã bị lọt vào tầm ngắm của chủ tịch Tập Cận Bình. Tình hình này cho thấy có thể đang diễn ra đấu đá nội bộ trên thượng tầng của chế độ Trung Quốc.

Được thành lập từ năm 1920 để phổ biến chủ nghĩa Mác-Lênin đến các thanh niên Trung Quốc tuổi từ 14 đến 28, Đoàn thanh niên Cộng sản, tổ chức thanh niên trực thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), xưa nay luôn là lò đào tạo những cán bộ tương lai cho Đảng.

Ngoài đương kim thủ tướng, người tiền nhiệm của Tập Cận Bình là cựu chủ tịch Hồ Cẩm Đào – nguyên bí thư Trung ương Đoàn – là biểu tượng thành công của phe Đoàn thanh niên, một tổ chức mà hầu như tất cả những người trẻ tuổi ở Trung Quốc phải gia nhập nếu muốn tiến thân.

Với 88 triệu đoàn viên thanh niên, tổ chức Đoàn cũng có số lượng thành viên đông đảo như Đảng. Đoàn thanh niên thực sự là một phe trong ĐCSTQ, và theo truyền thống thì phe này có khuynh hướng cởi mở hơn là bảo thủ.

Nhưng Đoàn thanh niên Cộng sản Trung Quốc gần đây phải hứng chịu những cuộc tấn công liên tục, trong đó có những cảnh cáo từ chính tổng bí thư Đảng. Tập Cận Bình đang ra sức tăng cường quyền hành trên mọi phương diện, để chuẩn bị cho Đại hội Đảng năm 2017, trong dịp này ông Tập sẽ được giao phó thêm một nhiệm kỳ 5 năm.

Trong một thông cáo vào tuần rồi, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng vốn đầy quyền lực, đã lên án Đoàn thanh niên không hoàn thành các nhiệm vụ cơ bản được Đảng giao cho : đó là tổ chức tuyên truyền giáo dục ý thức hệ nơi giới trẻ.

Đoàn phải tự kiểm thảo


Trang web của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng – cơ quan do Vương Kỳ Sơn, cánh tay phải của Tập Cận Bình lãnh đạo – đã đăng tải một bản « tự kiểm thảo » dài dằng dặc của Trung ương Đoàn. Đoàn nhìn nhận là phải có « tinh thần trách nhiệm cao hơn và làm nhiệm vụ tốt hơn » để phục vụ yêu cầu của Đảng, cũng như « giới trẻ Trung Quốc nói chung ».

Việc tự kiểm chưa từng thấy này được công bố sau khi cuộc điều tra các hoạt động của Đoàn cho thấy đã có những vụ biển thủ công quỹ và mua bán chức quyền, theo tờ Hoàn Cầu Thời Báo.

Các cáo buộc không thể kiểm tra được trên đây tung ra đúng vào lúc mà theo các nhà phân tích, nhằm phục vụ cho mục đích thực sự của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng : tăng cường vị trí của Tập Cận Bình trước Đại hội Đảng lần thứ 19. Trong dịp Đại hội, sẽ thay thế hầu như toàn bộ Thường trực Bộ Chính trị – cơ quan có quyền năng tối thượng – mà năm trong số bảy ủy viên thường trực sẽ về hưu.

Chuyên gia về Trung Quốc Jean-Pierre Cabestan của trường đại học Tin Lành ở Hồng Kông nhấn mạnh : « Tung ra một cuộc điều tra về Đoàn thanh niên là hành động mang nặng tính chính trị. Chiến dịch này chắc chắn sẽ góp phần củng cố vị thế của Tập Cận Bình ».

Nhiều nhà nghiên cứu dự báo sẽ có một cuộc chiến giữa chủ tịch Tập Cận Bình và thủ tướng Lý Khắc Cường trong việc chọn lựa các ủy viên thường trực mới, với mục đích bảo vệ vị trí của mình.

Ông Lâm Hòa Lập (Willy Lam), một chuyên gia khác về chính trị của trường đại học Trung Quốc ở Hồng Kông, nhận định : « Tất cả cho thấy Tập Cận Bình cố gắng làm giảm sút ảnh hưởng của Đoàn thanh niên Cộng sản trước Đại hội ».

Ông cho rằng đối với Tập Cận Bình, tổ chức Đoàn là hiện thân của một « mối đe dọa chính trị ». Tương lai của Đoàn thanh niên có thể tóm gọn trong công thức « xúc tiến quan điểm chính trị và ý thức hệ đúng đắn nơi giới trẻ, và không còn là chiếc nôi cho những tài năng ».

Xung đột quan điểm


Sự thiếu minh bạch trong đời sống chính trị Trung Quốc đã lên đến đỉnh điểm, nên các chuyên gia đành phải quan sát kỹ lưỡng từng chi tiết nhỏ những sự kiện và hành động của giới chức cao cấp để tìm ra những chỉ dấu cho tương lai.

Ngược lại, những vụ tấn công liên tục vào Đoàn thanh niên Cộng sản trong những tháng gần đây lại mang một ý nghĩa rõ rệt.

Tháng Bảy năm ngoái, chính Tập Cận Bình đã chế nhạo tổ chức Đoàn, cho rằng quá « quý tộc ». Mỉa mai thay, sự tấn công này lại đến từ một « thái tử đảng » – cụm từ để chỉ con cái của các lãnh đạo cộng sản lão thành thuộc thế hệ trước. Tập Cận Bình là con của Tập Trọng Huân, một trong « Bát đại nguyên lão », cùng thời với Đặng Tiểu Bình.

Kể từ nay, Đoàn thanh niên phải « nghiên cứu sâu sắc và thấm nhuần tinh thần các bài diễn văn chính của tổng bí thư Tập Cận Bình » – theo Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng. Hồi tháng Hai, ủy ban này đã khiển trách tổ chức Đoàn vì đã lơi lỏng trong việc này.

Và theo Hoàn Cầu Thời Báo, Đoàn thanh niên sắp tới sẽ phải công bố « một kế hoạch chi tiết về cải cách tổ chức Đoàn ».

Đối với ông Hạ Phương Vệ (He Weifang), giáo sư luật thuộc trường đại học Bắc Kinh : « Cách nhìn của Tập Cận Bình về vai trò của Đoàn thanh niên Cộng sản rõ ràng là không giống như các lãnh đạo tiền nhiệm. Có sự xung đột quan điểm ở đây ».