“Tình hữu nghị” nay là hiểm họa của kinh tế Việt Nam

Nhabao GD/NV


Mâu thuẫn về chủ quyền biển đảo giữa Việt Nam và Trung Quốc gia tăng có thể sẽ là lý do khiến Trung Quốc gây áp lực bằng cách cắt đứt quan hệ kinh tế, khiến kinh tế Việt Nam suy sụp.

Đó là điều đang khiến nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại bởi kinh tế Việt Nam bị lệ thuộc vào Trung Quốc. Kể từ năm ngoái, các chuyên gia kinh tế ở Việt Nam đã liên tục cảnh báo về sự lệ thuộc Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế, sau khi có hàng loạt dữ liệu đáng lo.

Ví dụ, năm 2013, xuất cảng của Việt Nam sang Trung Quốc chỉ tăng 7% nhưng nhập cảng từ Trung Quốc tăng 28%. Tốc độ gia tăng của nhập cảng từ Trung Quốc gấp 4 lần so với tốc độ xuất cảng và chênh lệch về cán cân thương mại trong quan hệ với Trung Quốc càng lúc càng lớn.

Hồi trung tuần tháng 12 năm 2013, tại một hội nghị bàn về việc thực hiện thỏa thuận thương mại tự do, Bộ Công Thương Việt Nam xác nhận, chỉ trong 10 năm, từ 2001 đến 2012, nhập siêu của Việt Nam từ Trung Quốc đã tăng 76 lần, từ 210 triệu USD hồi 2001, thành 16 tỷ USD vào năm 2012.

Tháng 6 năm 2013, sau khi có thống kê cho biết, bốn tháng đầu năm 2013, Việt Nam chi 40.2 tỷ USD cho việc nhập cảng, trong đó có tới 10 tỷ USD chỉ để nhập cảng nguyên liệu, vật liệu, phụ liệu, hàng hóa của Trung Quốc. Ông Võ Trí Thành, một chuyên gia kinh tế, khẳng định, điều đó cho thấy, các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam càng ngày càng phụ thuộc vào nguyên liệu, vật liệu, phụ liêu của Trung Quốc.

Nếu Trung Quốc ngừng xuất cảng chúng sang Việt Nam, sẽ có hàng loạt doanh nghiệp Việt Nam hấp hối vì không kịp ứng phó. Lúc đó, ông Thành than rằng, cả khả năng cạnh tranh lẫn công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam quá yếu, vì vậy Việt Nam đang phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc cả về hàng trung gian lẫn hàng tiêu dùng cuối cùng.

Nay, những cảnh báo đó có nguy cơ trở thành hiện thực. Trò chuyện với BBC, ông Phạm Quý Thọ, Chủ nhiệm Khoa Chính sách Công, Học viện Chính sách - Phát triển, cho rằng, Việt Nam phải chuẩn bị cho “tình huống xấu nhất”: Trung Quốc “cắt đứt quan hệ thương mại và đầu tư” do mâu thuẫn về chủ quyền.

Ông Thọ lo ngại là vì: Cán cân thâm hụt thương mại luôn luôn nghiêng về phía Việt Nam, khoảng 20 tỷ Mỹ kim/ năm. Hàng loạt những công trình rất quan trọng về năng lượng, cơ sở hạ tầng tại Việt Nam do Trung Quốc đầu tư và đảm nhận. Trong thương mại tiểu ngạch giữa hai bên, lợi thế cũng nghiêng về phía Trung Quốc.

Có những dấu hiệu cho thấy “kinh tế ngầm” – do các thế lực giấu mặt điều hành, thực hiện các thương vụ gây tổn hại cho kinh tế, tài nguyên Việt Nam, kết hợp rất chặt chẽ với đối tác Trung Quốc.

Bà Phạm Chi Lan, cựu Phó Chủ tịch Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam, xác nhận, “nếu Trung Quốc đình chỉ quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với Việt Nam, Việt Nam sẽ gặp một số khó khăn” vì Trung Quốc là phía thực hiện rất nhiều dự án ở Việt Nam. Nếu Trung Quốc khiến cho các dự án đó không thể tiến hành bình thường thì Việt Nam sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện các chương trình phát triển. Chưa kể việc trì hoãn hoàn thành các dự án đó còn gây thêm tốn kém.

Một chuyên gia kinh tế khác tên là Bùi Kiến Thành nói thêm, sự phụ thuộc về nguyên liệu, vật liệu, phụ liệu vào Trung Quốc sẽ khiến nhiều ngành công nghiệp lớn, sử dụng nhiều nhân công như may mặc, tê liệt nếu Trung Quốc “cắt đứt quan hệ kinh tế”, bởi đa phần vật liệu của những ngành này nhập cảng từ Trung Quốc. Ông Thành lưu ý, Trung Quốc đang đảm nhận việc thi công tất cả những nhà máy điện lớn nhất tại Việt Nam nên phải xem xét chúng ảnh hưởng đến an ninh quốc phòng, kinh tế Việt Nam như thế nào.

Để đối phó với “tình huống xấu nhất”, các chuyên gia kinh tế cho rằng, chính quyền Việt Nam phải sớm có giải pháp phát triển nội lực của doanh giới, xã hội. Xây dựng, củng cố những mối quan hệ khác với các quốc gia trong khu vực, với Nhật, Nam Hàn. Xích lại gần hơn với Liên minh châu Âu (EU). Tìm kiếm sự đồng thuận để trở thành một bên trong Hiệp định hợp tác Kinh tế chiến lược Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Ông Phạm Qúy Thọ tin rằng, đó sẽ là một trong những nội dung chính trong cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Việt Nam và Ngoại trưởng Hoa Kỳ khi ông Phạm Bình Minh đến Hoa Kỳ theo lời mời của ông John Kerry.

Kiện Trung Cộng, chưa đủ

Ngô Nhân Dụng


Người Việt đầu tiên qua đời trong cuộc xâm lăng mới của Cộng sản Trung Quốc vào năm 2014 là bà Lê Thị Tuyết Mai. Chính quyền Sài Gòn chỉ tiết lộ nội dung sáu “biểu ngữ viết tay” của vị nữ Phật tử pháp danh Đồng Xuân, thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, hiện đang bị cấm hoạt động. Các ước nguyện của bà cũng là ý kiến của toàn dân Việt Nam hiện này, “Yêu cầu đoàn kết đập tan mưu đồ xâm lược của Trung Quốc, Yêu cầu Trung Quốc rút khỏi biển Việt Nam,” vân vân.


Chính quyền cộng sản đã phỉ báng người quá cố khi nói rằng bà “tự thiêu vì cuộc sống bế tắc và để phản đối Trung Quốc xâm phạm chủ quyền.” Nêu lý do “cuộc sống bế tắc” là một hành động vô liêm sỉ, hạ thấp giá trị hành động yêu nước của bà Lê Thị Tuyết Mai. Họ còn giấu không cho biết nội dung của biểu ngữ thứ bảy, nhưng chúng ta có thể đoán được bà mẹ 67 tuổi này muốn nói gì.

Chúng tôi ước mong người Việt Nam ở trong nước cũng như ở ngoài không theo gương bà Lê Thị Tuyết Mai. Hàng trăm người Tây Tạng ở Trung Quốc đã tự thiêu đòi quyền tự chủ và bảo vệ văn hóa dân tộc trong một năm qua, nhưng vẫn chưa đạt kết quả nào cụ thể. Hành động tự thiêu chỉ có hiệu quả khi nhắm đánh thức lương tâm của những con người còn nhân tính. Chính quyền cộng sản không động tâm trước các hành động hy sinh đó. Như Thánh Gandhi đã nói, các cuộc tuyệt thực của ông để phản đối chính quyền Anh quốc chỉ có tác dụng vì họ cũng là những con người. Người ta không thể tranh đấu theo lối đó khi phải đương đầu với những con rắn. Chính quyền cộng sản giống như những con rắn, không mang những tình cảm tự nhiên của loài người.

Cuộc tranh đấu của dân tộc Việt Nam đối đầu với Trung Cộng trong thế kỷ 21 này sẽ kéo dài, và chúng ta cần sử dụng các phương pháp đấu tranh có hiệu quả và ít hao tổn mạng sống. Ba tuần trước, mục này đã đề nghị chính quyền Cộng sản Việt Nam hãy kiện Cộng sản Trung Quốc trước tòa án quốc tế. Đây là hành động đầu tiên để giành lẽ phải về phía dân tộc Việt. Cả thế giới sẽ thấy việc Trung Cộng đem giàn khoan Hải Dương 981 tới vùng biển của nước ta là sai luật biển quốc tế; vì không một quốc gia nào được quyền khai thác một vùng biển còn đang tranh chấp. Trung Cộng khăng khăng nói họ đang tìm dầu ở hải phận nước họ, người Việt Nam phải chứng minh rằng điều đó không đúng sự thật. Chỉ có việc kiện trước một tòa án quốc tế mới chứng tỏ được rằng họ nói sai sự thật.

Thứ Năm vừa qua, ông Nguyễn Tấn Dũng đã nói trong một hội nghị ở Manila rằng chính quyền Cộng sản Việt Nam đang xem xét các biện pháp đối phó với Trung Cộng, trong đó có việc đưa vụ này ra trước tòa án quốc tế. Nhưng chúng ta vẫn phải dè dặt khi nghe lời tuyên bố này; vì nội dung được đưa ra với lời lẽ có tính cách nửa chừng. Nguyễn Tấn Dũng không nói đang hay sắp nộp đơn kiện Trung Cộng, như chính phủ Philippines đã làm vào năm ngoái, xin tòa tuyên bố bất hợp pháp ý kiến của Trung Cộng coi tất cả vùng biển trong “Đường Chín Đoạn” thuộc vào nước Trung Hoa. Việt Cộng đã từ chối không ủng hộ Philippines trong hành động này. Bây giờ ông Nguyễn Tấn Dũng cũng chỉ nói việc thưa kiện là một trong các phương cách đối phó. Liệu ông ta có dám nộp đơn kiện Trung Cộng hay không, đó là một câu hỏi lớn.

Năm ngoái, Nguyễn Tấn Dũng đã từng nói công khai rằng mọi việc ông làm đều do đảng Cộng sản quyết định, bảo sao ông làm vậy. Ngay trong việc điều hành nền kinh tế đưa tới chỗ suy đồi, thất thoát hàng chục tỷ đô la ông ta cũng không nhận trách nhiệm về phía mình. Cho nên, quyết định kiện hay không kiện, sau cùng sẽ phải được đảng Cộng sản Việt Nam công bố. Cho tới hôm nay, ba tuần lễ sau khi giàn khoan HD-981 xâm nhập biển nước ta, đảng Cộng sản Việt Nam vẫn hoàn toàn theo đường lối cũ, tức là chỉ trông vào việc năn nỉ đàm phán tay đôi với Trung Cộng. Chỉ có áp lực mạnh mẽ của toàn dân Việt Nam mới khiến Việt Cộng phải thay đổi chính sách, không coi Trung Cộng là “đồng chí anh em” với họ nữa.

Nhưng cuộc tranh chấp về giàn khoan HD-981 sẽ không chấm dứt khi Việt Nam thưa kiện. Trung Cộng sẽ từ chối không tham dự vào bất cứ phiên tòa quốc tế nào, cũng như họ đã báo trước sẽ không ra trước tòa án đối diện với Philippines. Việc thưa kiện sẽ chỉ có tính cách tượng trưng, nhắm giành lấy lẽ phải trong dư luận thế giới. Tấn công vào dư luận, nước ta và Philippines chỉ hy vọng giảm bớt các hành động xâm lấn hung hăng của giới lãnh đạo Bắc Kinh. Nhưng hoàn cảnh nước ta và Philippines khác nhau rất nhiều.

Tranh chấp giữa Trung Cộng và Philippines nằm trong phạm vi địa dư và số lượng tài nguyên nhỏ, chỉ liên quan đến mấy bãi đá ngầm. Trung Cộng tìm cách giành chủ quyền trên các đảo san hô đó, nhắm vào danh nghĩa nhiều hơn là quyền lợi trước mắt. Giàn khoan HD-981 nhằm vào vùng biển có giá trị lớn hơn. Việc đưa một giàn khoan tới tìm dầu lửa đi xa nằm trong một chiến lược lớn, không giống như việc đưa mấy tàu đánh cá tới hải phận Philippines.

Cộng sản Trung Quốc đã tính toán rất kỹ từ nhiều năm qua, trước khi đưa giàn khoan qua xâm lấn biển Việt Nam. Từ 1950, Mao Trạch Đông đã vạch ra kế hoạch đưa người Trung Hoa tới tất cả các nước vùng Đông Nam Á. Các đảng cộng sản ở Mã Lai, Indonesia, vân vân, đều do cán bộ của Mao sách động. Việt Nam là đầu cầu bắc vào vùng này, nên được Mao chú ý nhiều nhất. Biển Đông của nước ta là một mục tiêu chiến lược hiển nhiên mà các triều đình Trung Quốc nhòm ngó. Việt Cộng nhắm mắt tin vào tình đoàn kết “quốc tế vô sản” nên mắc bẫy Trung Cộng. Giang Trạch Dân, Tập Cận Bình chỉ thừa kế chính sách lấn chiếm mà Chu Ân Lai đã khai mào, khi cho đánh chiếm Hoàng Sa năm 1974. Năm đó, phái đoàn Việt Nam Cộng Hòa trong Hội Nghị Bốn Bên thi hành Hiệp Định Paris đã đề nghị hai miền Việt Nam cùng lên tiếng phản đối Trung Cộng chiếm Hoàng Sa, nhưng phái đoàn Bắc Việt đã từ chối. Sau hội nghị Thành Đô, 1990, Trung Cộng càng nắm chắc đảng Cộng sản Việt Nam trong tay trong âm mưu chiếm đoạt Biển Đông. Chiến lược lâu dài của họ theo kế lấn chân từng bước một, năm 1974 chiếm Hoàng Sa, năm 1988 chiếm một phần Trường Sa; năm nay họ bắt đầu chương trình khai thác dầu khí.

Giàn khoan HD-981 lớn bằng một sân đá bóng, đã được Trung Cộng kiến tạo trong nhiều năm, tốn hàng tỷ đô la Mỹ. Đây là một công trình kỹ thuật mà Bắc Kinh rất hãnh diện. Nguyễn Phú Trọng đã được đưa tới coi giàn khoan này khi công trình còn đang thực hiện; mà không hề nghĩ ra rằng Trung Cộng đang cho coi cái thòng lọng sẽ tròng vào cổ nước Việt Nam. Khi Bắc Kinh di chuyển cái giàn khoan vĩ đại này, rời vùng biển ngoài khơi Hương Cảng xuống quần đảo Hoàng Sa, họ thực hiện bước đầu tiên trong giai đoạn chiến lược mới. Họ không chỉ muốn tìm dầu mà còn cốt đánh dấu, chứng tỏ vùng biển này là “ao nhà” của họ. Dù sau này họ có rút giàn khoan đi nơi khác, nói rằng ở đó không có nhiều dầu lửa bõ công khai thác, thì họ đã ngang nhiên dựng một cột mốc để thế giới nhìn nhận tất cả quần đảo Hoàng Sa thuộc vào lãnh hải Trung Quốc. Lần này họ tới ngoài khơi Quảng Ngãi, lần sau họ có thể sẽ tiến xuống phía Nam. Cứ như vậy, họ muốn đặt dân tộc Việt Nam và cả thế giới trước những sự kiện “đã rồi.” Người Việt có câu tục ngữ “Để lâu cứt trâu hóa bùn.” Đó là chủ trương lấn ép của Bắc Kinh trong vùng Biển Đông. Họ có thể thực hiện âm mưu này trong một thời gian lâu dài, nửa thế kỷ hay một thế kỷ. Họ biết rằng nếu việc giao thương đường biển qua vùng này không bị gián đoạn thì các nước khác, từ Mỹ, Ấn Độ, đến Nhật Bản không thấy có lý do nào khiến họ phải can thiệp. Vì dù tài nguyên dầu khí nằm dưới đáy biển dù thuộc quốc gia nào thì cũng như nhau. Trái với lối suy nghĩ nặng về tình cảm, lưu cữu từ thời Chiến Tranh Lạnh, nước Mỹ không có nhu cầu ngăn chặn sự phát triển của Trung Quốc. Hai nước vẫn có thể buôn bán với nhau, chỉ cần Trung Cộng không làm cho hệ thống thương mại quốc tế bị đình hoãn trong vùng Biển Đông. Mà điều này thì Trung Cộng luôn sẵn sàng bảo đảm với Mỹ.

Cho nên, khuynh hướng trông cậy vào nước Mỹ với hy vọng ngăn cản Trung Cộng là một ảo tưởng, trong nhiều thứ ảo tưởng khác. Khi Đô đốc Samuel Locklear tuyên bố ở Manila rằng tình trạng căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Cộng rất nguy hiểm, ông ta chỉ nói một sự thật, chứ không hề tỏ ý muốn giúp Việt Nam chống Trung Cộng. Ông nói người Mỹ muốn hợp tác với Việt Nam nhiều hơn, nhưng nói rõ hơn, rằng Việt Nam chỉ là một trong nhiều quốc gia mà Mỹ muốn hợp tác. Ông nói rõ ràng: “Chỉ có người Trung Quốc can ngăn được người Trung Quốc,” chứ không phải người Mỹ hay các nước khác.

Cũng vậy, khi cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Robert Gates nói rằng các nước Đông Nam Á cần đoàn kết với nhau lên tiếng chống lại sự xâm lược của Trung Quốc; thì đó cũng chỉ là một lời khuyến cáo; không có gì ràng buộc chính phủ Mỹ.

Cho nên, người Việt Nam không nên trông cậy vào bất cứ quốc gia nào, kể cả Mỹ, Nhật Bản hay Ấn Độ, trong cuộc chiến đấu chống Trung Cộng xâm lăng trên biển, đảo. Chỉ có người Việt Nam có thể cứu được nước Việt Nam.

Khi Cộng sản Trung Quốc tính chiến lược lâu dài nhằm xâm chiếm đảo, biển của nước ta, chúng ta cũng phải tính kế hoạch lâu dài. Việc đưa đơn kiện Bắc Kinh trước tòa án quốc tế chỉ là một bước đầu mà thôi. Người Việt còn phải thi hành nhiều biện pháp ngắn hạn khác song song với việc thưa kiện.

Một việc có thể làm ngay là trả đũa Trung Cộng về mặt kinh tế. Chấm dứt các hợp đồng khai thác tài nguyên của các công ty Trung Quốc; trong đó có các mỏ bô xít mà ông Nguyễn Tấn Dũng từng đề cao là một chương trình lớn của đảng Cộng sản. Phải ngăn chặn các mạng lưới buôn lậu qua biên giới ngay lập tức; đồng thời, chấm dứt chế độ ưu đãi các nhà thầu Trung Quốc, họ đang đấu thầu 90% các dự án lớn ở nước ta. Phải trục xuất các công nhân Trung Hoa bất hợp pháp ở nước ta mà theo bộ Lao Động,Thương Binh, Xã Hội, số lao động bất hợp pháp này lên đến 80 ngàn người.

Cắt đứt các quan hệ kinh tế bất bình đẳng này có thiệt hại cho người Việt Nam hay không? Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, nguyên giáo sư kinh tế học ở Đại Học Laval, Québec, Canada thì việc chấm dứt quan hệ kinh tế với Trung Quốc chỉ giảm bớt khoảng 15 đến 20 tỷ đô la trong tổng sản lượng của Việt Nam. Ông Hùng so sánh với con số lỗ lã của các tập đoàn Vinalines, Vinashin cũng lên tới vài chục tỷ, để kết luận rằng người Việt Nam có thể chịu đựng được những thiệt hại khi ngưng giao thương với Trung Cộng. Hiện nay mỗi năm dân Việt mất 20 tỷ đô la vì mua hàng Trung Quốc nhiều ơn bán sang Tàu. Chấm dứt dòng máu chảy ra đó sẽ tạo cơ hội cho giới kinh doanh trong nước Việt Nam được phát triển nhanh hơn.

Phải coi những hành động trên đây chỉ là những đòn trả đũa ngắn hạn, để phản đối sự kiện giàn khoan HD-981. Trong dài hạn, phương pháp duy nhất để dân tộc Việt Nam có thể ngăn chặn kế hoạch bành trướng của Bắc Kinh là phải phát triển một nền kinh tế thị trường thực sự, không bám theo Trung Cộng cải tổ kinh tế nửa vời. Chỉ khi nào lãnh vực kinh doanh tư nhân được tự do phát triển, tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước, bãi bỏ các độc quyền kinh tế dành cho đảng viên cộng sản, thì dân ta mới tiến lên được.

Muốn thực hiện được công cuộc cải tổ kinh tế triệt để đó, cần phải xóa bỏ độc quyền cai trị của đảng Cộng sản. Chỉ khi nào dân chúng Việt Nam được tự do dùng lá phiếu quyết định vận mạng đất nước, với các quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp, lập đảng chính trị, lập công đoàn độc lập, thì toàn dân mới có thể đoàn kết để chống quân xâm lược. Khi nước Việt Nam bắt đầu tiến trình dân chủ hóa thì người dân Trung Hoa trong lục địa cũng phấn khởi hơn, họ sẽ đòi được sống dân chủ. Khi nào nước Trung Hoa thành dân chủ thì việc thương thuyết các vấn đề biển, đảo sẽ đi theo những con đường hợp lý và ôn hòa hơn.

Chúng ta có thể đoán trước khi tự thiêu bà Lê Thị Tuyết Mai cũng nghĩ rằng muốn chống Trung Cộng xâm lăng thì việc đầu tiên cần làm là dân chủ hóa nước Việt Nam. Tấm biểu ngữ thứ bảy của bà chắc ghi những đòi hỏi xóa bỏ điều 4 trong Hiến Pháp, chấm dứt chế độ độc tài đảng trị, để toàn dân Việt Nam được hưởng quyền sống xứng đáng làm người. Có lẽ vì thế mà chính quyền cộng sản đã giấu diếm nội dung của biểu ngữ này.

Mỹ - Trung căng thẳng vì gián điệp kinh tế

PV AP-USA


Bằng một hành động chưa từng có từ trước đến nay, chính phủ Hoa Kỳ vừa truy tố 5 sĩ quan quân đội Trung Quốc về tội xâm nhập hệ thống điện tử để đánh cắp bí mật thương mai của các công ty tư nhân.

Trung Quốc ngay lập tức lên tiếng phản đối và người ta tin rằng vụ này sẽ còn là một sự đối đầu căng thẳng trong mối quan hệ vốn vẫn có nhiều va chạm giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới.

Điểm quan trọng nhất cần hiểu trong chuyện này là vấn đề do thám vì an ninh quốc gia và do thám kinh tế. Do thám về an ninh quốc gia là công việc mà tất cả các quốc gia trên thế giới đều làm. Năm ngoái trong vụ gián điệp Edward Snowden tiết lộ hoạt động của NSA, Tổng Thống Obama đã từng có lần nói huỵch toẹt rằng nếu không do thám thì các cơ quan tình báo dùng để làm cái gì?

Nhưng theo quan niệm của Hoa Kỳ thì có sự khác biệt về do thám trong lãnh vực an ninh và do thám kinh tế. Bộ Trưởng Tư Pháp Eric J. Holder Junior sáng Thứ Hai tái xác định điều này khi loan báo truy tố các nhân viên Đơn Vị 61398, bí số của tổ chức bí mật trong Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc chuyên về hoạt động do thám điện tử.

Sau khi khẳng định là “chúng ta không do thám cho các công ty xí nghiệp Mỹ”, ông tuyên bố: “Vụ xâm nhập điện tử đánh cắp thông tin được thực hiện không ngoài mục đích kiếm lợi cho các công ty quốc doanh và những giới đặc lợi khác ở Trung Quốc trong khi gây tổn hại cho các công ty Hoa Kỳ”.


Theo lời ông: “Đây là một chiến thuật mà chính phủ Hoa Kỳ dứt khoát phản đối. Như Tổng Thống Obama đã nói nhiều lần, chúng ta không thu thập tình báo để giúp cho các công ty Mỹ có lợi thế trong sự cạnh tranh hay cho khu vực thương mại của Hoa Kỳ”

Nhiều quốc gia, trong số có Trung Quốc, hay cả Pháp, không chấp nhận quan niệm này và trong thực tế rất khó phân định một làn ranh giữa hai lãnh vực. Hoạt động của Đơn Vị 61398, như những bằng chứng đã được công bố năm ngoái, không chỉ nhắm vào các công ty Mỹ trực tiếp cạnh tranh với các công ty quốc doanh vẫn tài trợ cho Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân và thường cũng có liên quan đến túi tiền riêng của các giới lãnh đạo. Mục tiêu nhắm tới của Đơn Vị 61398 còn có Ngũ Giác Đài, công ty chế tạo máy bay chiến đấu F-35, Hội Đồng Bang Giao Quốc Ngoại, nhật báo New York Times và nhiều cơ quan tổ chức khác nữa.

Nhưng đây là lần đầu tiên Hoa Kỳ đã công bố bằng chứng chính quyền Trung Quốc do thám thâu thập thông tin của các công ty Hoa Kỳ để kiếm lợi thế kinh tế. Ngược lại, người ta cũng thấy rằng dù là gián tiếp hay không cố ý, hoạt động của các cơ quan tình báo Hoa Kỳ cũng có khi phục vụ cho những lợi ích tương tự của quốc gia mình, Ranh giới không rõ rệt một phần là vì trong nền kinh tế, Hoa Kỳ không có các công ty quốc doanh, và do đó có việc các cơ quan tình báo d thám công ty nước ngoài để cung cấp thông tin cho các công ty tư nhân Mỹ.

Sáu công ty Mỹ bị 'Đơn Vị 61398' do thám đánh cắp thông tin, là những hãng đứng hàng đầu trong ngành kỹ thuật năng lượng nguyên tử, ánh sáng mặt trời, luyên kim. Đánh cắp thông tin kỹ thuật có thể giúp cho các hãng Trung Quốc phát triển nhanh và giảm chi phí. Chẳng hạn Westinghouse đã tốn tiền một số tiền lớn và mất nhiều năm để chế tạo những ống dẫn đặc biệt cho lò phản ứng hạt nhân AP 1000 dùng hệ thống làm nguội bằng nước dưới áp suất. Kỹ nghệ Trung Quốc không phải trả đồng nào cho những nghiên cứu thất bại vô kết quả.

Sử dụng kỹ thuật lấy được của SolarWorld, các hãng Trung Quốc trong ngành năng lượng mặt trời đã tung ra tràn ngập thị trường thế giới những tấm bảng thu ánh sáng mặt trời với giá rẻ. Solar World đưa ra một thông cáo cám ơn chính quyền liên bang và cho biết thêm rẳng hàng chục công ty Hoa Kỳ đã phải đóng cửa và hàng ngàn công nhân mất việc làm vì sự cạnh tranh bất` công này.

Hoa Kỳ đã từng truy tố hình sự các cá nhân về tội gián điệp kinh tế, nhưng đây là lần đầu tiên truy tố các nhân viên của một cơ quan nhà nước ở ngoại quốc chưa bao giờ đặt chân lên đất Mỹ. Trong thực tế có lẽ không bao giờ các nghi can này sẽ ra trước tòa án tại Hoa Kỳ. Trung Quốc và Hoa Kỳ không có hiệp ước dẫn độ. Nhưng chừng nào lệnh tầm nã và yêu cầu dẫn độ – trên nguyên tắc - còn hiệu lực, thì Trung Quốc vẫn còn ở tình trạng bị truy tố. Đó là một trục trặc về tâm lý và ngoại giao trong mối quan hệ giữa hai quốc gia.

Một chi tiết nên lưu ý là nếu 5 nghi can đị ra ngoài Trung Quốc tới một nước có hiệp ước dẫn độ với Hoa Kỳ thì có thể bị bắt trao cho Hoa Kỳ.

Các quan sát viên tin rằng để trả đũa, Trung Quốc cũng sẽ tìm những bằng cớ tố giác Hoa Kỳ xâm nhập vào hệ thống điện toán của họ và có lẽ điều này không khó khăn lắm. Thêm nữa, một số viên chức công ty Hoa Kỳ nếu đến Trung Quốc có thể gặp khó khăn, phiền phức thâm chí bị bắt giữ.

Sự việc này xảy ra đúng vào thời điểm Tổng Thống Vladimir Putin tới Thượng Hải. Nga và Trung Quốc đang tìm sự quan hệ chặt chẽ hơn. Hy vọng của Hoa kỳ về sự ủng hộ của hai nước trong một loạt các vấn đề quốc tế, từ Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc tới Iran, Syria, Bắc Hàn, coi như viễn tượng xa vời, và thế giới có vẻ trở lại thời kỳ có nhiều quan hệ không êm ả như Chiến Tranh Lạnh.

Khủng hoảng Việt-Trung: Cơ hội chuyển đổi

Vũ Đức Khanh, Võ Tấn Huân


Đường dẫn


Trang chuyên đề: Tranh chấp Biển Đông


Sự kiện Trung Quốc lập giàn khoan dầu nước sâu HD-981 trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam đã làm căng thẳng quan hệ hai nước. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để Việt Nam bày tỏ thái độ quyết liệt hơn trước sự hung hăng của Trung Quốc và đề ra các giải pháp cải cách cụ thể nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Ngày 2 tháng Năm vừa qua, Trung Quốc đã điều hơn 80 tàu thuyền và máy bay yểm trợ để đặt giàn khoan HD-981 do Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) sở hữu vào bên trong lãnh hải thuộc chủ quyền của Việt Nam. Có thể đây là chiến lược mà Trung Quốc tiến hành nhằm trắc nghiệm phản ứng của Việt Nam lẫn cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ lên tiếng chỉ trích Trung Quốc “khiêu khích” một cách rất ngoại giao. Trong khi đó, Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) đưa ra tuyên bố chung rằng họ “quan ngại nghiêm trọng trước các diễn biến phức tạp tại khu vực Biển Đông” nhưng không đề cập đích danh đến Trung Quốc.

So với cuộc khủng hoảng ở Syria và Ukraine thì vấn đề Biển Đông vẫn chưa phải là sự kiện cấp bách để gây sự chú ý hoặc can thiệp của phương Tây. Cho đến thời điểm này, bất chấp phản ứng từ các nước như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh (trong một thông cáo riêng), Trung Quốc vẫn tiếp tục hành vi xâm phạm lãnh hải của Việt Nam. Thậm chí, Bắc Kinh còn quay sang chỉ trích Hà Nội cố tình khuấy động bạo lực.

Việc va chạm giữa tàu Trung Quốc và Việt Nam vừa qua cũng như việc Trung Quốc đưa tàu vào hải cảng Việt Nam để di tản kiều dân của họ cho thấy tình hình ngày càng trở nên căng thẳng và nghiêm trọng hơn, đặc biệt khi Trung Quốc gửi hơn cả tàu chiến và không quân để ngang ngược áp đặt chủ quyền của họ tại khu vực này.

Mặc dù giàn khoan chỉ được đặt tạm thời cho đến tháng Tám và dùng để đo lường phản ứng của Hà Nội nhưng tổng thể vụ việc có thể dẫn đến xung đột vũ trang và đe dọa hòa bình trong cả khu vực.

Trung Quốc toan tính rằng với “tình đồng chí” giữa hai nước, Việt Nam chỉ lên tiếng chỉ trích chứ không đi xa vào việc sử dụng vũ lực. Tuy nhiên, các diễn biến ngoài biển có thể khó lường và bất kỳ một hành động thiếu tính toán nào cũng có thể bùng nổ thành cuộc hải chiến đẫm máu tương tự như những năm 1974 và 1988.

Cơ hội để thay đổi


Mặc dù Việt Nam và Trung Quốc chia sẻ chung một ý thức hệ nhưng căng thẳng giữa hai nước đã từng xảy ra nhiều lần trong quá khứ. Các vụ cắt cáp tàu bè và bắt giữ ngư dân Việt Nam do phía Trung Quốc thực hiện đã nhiều lần minh chứng cho sự lấn áp từ phía Bắc Kinh.

Tuy có những ý kiến cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam hiện bị chia rẽ trầm trọng giữa nhóm bảo thủ thân Trung Quốc và những thành phần ủng hộ cải cách hệ thống nhích lại gần với phương Tây, nhưng trước sự thách thức to lớn liên quan đến toàn vẹn lãnh thổ thì đây là cơ hội để Việt Nam chứng minh rằng mình là nước đáng tin cậy trong cách xử lý cuộc khủng hoảng thay vì cục bộ tranh giành sự ảnh hưởng giữa các phe nhóm khác nhau. Thay vì tiếp tục lo sợ gây mất lòng tin hay thiệt hại giữa mối quan hệ Việt–Trung, lãnh đạo Việt Nam cần nghĩ về danh dự của cả dân tộc và hành xử quyết liệt vì rõ ràng đây là hành vi xâm lược trắng trợn.

Các lãnh đạo Việt Nam – mà thực chất là Đảng Cộng sản Việt Nam – cần học bài học trong quá khứ và dứt khoát đứng về phía nhân dân, cùng với nhân dân bảo vệ chủ quyền đất nước và toàn vẹn lãnh thổ thay vì tiếp tục giao hảo cho quyền lợi riêng giữa hai đảng cộng sản.

Chính danh và chủ quyền


Hàng ngàn người Việt Nam cả trong lẫn ngoài nước đã lần lượt xuống đường phản đối Trung Quốc xâm lược và yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan ra khỏi biển Việt Nam. Chính quyền đã cố gắng bày tỏ thái độ rằng họ không bị lệ thuộc vào Trung Quốc và khuyến khích nhân dân biểu tình ôn hòa, một phần nhằm xoa dịu sự bất mãn và lòng tin của nhân dân đối với sự độc quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn đang được người dân đặt ra rằng liệu chế độ do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo có đủ tính chính danh để đại diện cho nhân dân chống giặc ngoại xâm và giành lại chủ quyền?

Trong những ngày tới, Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ tự tìm thấy họ trong thế tiến thoái lưỡng nan trước vấn đề Biển Đông. Mặc dù biết rằng cộng đồng quốc tế lên tiếng chỉ trích hành động ngang ngược của Trung Quốc nhưng vẫn chưa có nước nào lên tiếng ủng hộ Việt Nam. Cho đến thời điểm này, Việt Nam rất cô độc trong việc đối đầu với Trung Quốc.

Khác với Philippines và một số nước khác trong khu vực, Việt Nam có thể là một thành viên của Liên Hiệp Quốc nhưng vẫn thiếu các đồng minh đáng tin cậy. Chính sách đối ngoại cục bộ hiện nay do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo đã buộc cả dân tộc phải đối mặt với những thách thức một cách đơn độc.

Đây là lúc để Việt Nam tiến hành cải cách để có khả năng bảo vệ chủ quyền hữu hiệu hơn. Việc giao hảo giữa hai đảng cộng sản chỉ tạo thêm lợi thế để Trung Quốc tiếp tục lấn chiếm lãnh thổ và biển đảo của Việt Nam. Nhân dân Việt Nam xứng đáng có một chính quyền có trách nhiệm do người dân chính thức ủy quyền thông qua bầu cử công bằng để đáp ứng hiệu quả trước các sự kiện như thế này.

Ngoài việc chính quyền đứng về phía nhân dân để phản ứng quyết liệt trước hành vi xâm lược của Trung Quốc, Việt Nam nên chính thức đệ đơn kiện Trung Quốc ra toà án quốc tế theo Chương XV của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển. Giải quyết tranh chấp một cách ôn hòa và trong phạm vi của luật pháp quốc tế sẽ phần nào giúp hóa giải những gút mắc cho tất cả các bên có liên quan. Trong trường hợp Việt Nam không thành công trong việc sử dụng các phương pháp ngoại giao và pháp lý để yêu cầu Trung Quốc loại bỏ giàn khoan thì câu hỏi đặt ra rằng liệu có nên sử dụng vũ lực?

Trung Quốc đã, sẽ và luôn là mối thách thức lớn đối với nền hòa bình của Việt Nam. Việt Nam không thể đứng nhìn và cũng không thể ngồi chờ Trung Quốc tự rút giàn khoan. Đã đến lúc lãnh đạo cộng sản Việt Nam nắm bắt cơ hội để thay đổi và thực sự cùng với nhân dân bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ đất nước.

Khởi động sức mạnh toàn dân và tình đoàn kết trên dưới một lòng của người Việt trong lẫn ngoài nước là nền tảng vững chắc cho mục tiêu bảo vệ chủ quyền quốc gia. Và việc này chỉ có thể thực hiện nếu Việt Nam có một chính quyền chính danh đúng nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân thực sự được đề cao và hiến định.

Tướng Mỹ cảnh báo về xung đột Việt-Trung



Tư lệnh Bộ chỉ huy Thái Bình Dương của Hoa Kỳ kêu gọi Việt Nam và Trung Quốc 'kiềm chế', đồng thời cảnh báo bất kỳ sự tính toán sai nào cũng có thể khiến 'xung đột lan rộng', theo hãng tin AP.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Manilia, Philippines hôm 23/5, Đô đốc Samuel Locklear cũng kêu gọi các quốc gia Đông Nam Á và Trung Quốc nhanh chóng tiến tới một bộ 'Quy tắc ứng xử' nhằm tránh các cuộc tranh chấp chủ quyền 'leo thang' thành 'xung đột vũ trang', gây ảnh hưởng đến nền kinh tế của khu vực.

Các nhà ngoại giao Đông Nam Á từng cáo buộc Trung Quốc đã 'cố ý trì hoãn' tiến trình đàm phán trong lúc nước này tìm cách tăng cường kiểm soát các vùng biển tranh chấp.

'Quan ngại sâu sắc'


Đô đốc Locklear nói ông "quan ngại rất sâu sắc" trước 'thế đối đầu' suốt ba tuần qua giữa Việt Nam và Trung Quốc trên vùng biển gần quần đảo Hoàng Sa và thúc giục hai nước giải quyết tranh chấp chủ quyền theo luật pháp quốc tế.

"Nguy cơ xảy ra những sự tính toán sai là rất cao. Tôi kêu gọi hai bên hãy kiềm chế", ông nói với các phóng viên.

Tình hình trở nên căng thẳng kể từ khi Trung Quốc triển khai giàn khoan trên vùng biển mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền. Hà Nội sau đó đã cử tàu ra để phản đối và cản trở hoạt động của giàn khoan này.

Một số cuộc biểu tình chống Trung Quốc sau đó đã leo thang thành 'bạo động', khiến hàng trăm nhà máy, doanh nghiệp bị phá hủy.

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, người cũng đã phát biểu tại diễn đàn kinh tế ở Manila hôm 22/5, nói với các hãng tin AP và Reuters rằng chính phủ của ông đang xem xét "các phương án tự vệ khác nhau, trong đó bao gồm các hành động pháp lý phù hợp với luật pháp quốc tế."

"Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng Việt Nam sẽ kiên quyết bảo vệ chủ quyền và lợi ích chính đáng của mình, bởi vì chủ quyền lãnh thổ, trong đó có chủ quyền biển đảo, là thiêng liêng," ông nói.

'Ủng hộ hành động pháp lý'


Nhiều ý kiến từ giới phân tích cho rằng những quốc gia đang có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc như Việt Nam có thể sẽ tìm cách thắt chặt quan hệ với Washington.

Khi được các phóng viên hỏi về khả năng này, ông Locklear nói Washington sẽ hoan nghênh "những cơ hội để mở rộng mối quan hệ đối tác với các nước, trong đó có Việt Nam."

Ông cũng cho rằng khu vực châu Á-Thái Bình Dương là một trong những khu vực được quân sự hóa nhiều nhất trong khu vực và là nơi tập trung những quân đội và hải quân lớn nhất thế giới.

"Làm sao để những lực lượng này tạo thành một kết cấu an ninh nhằm bảo đảm cho sự phát triển kinh tế, điều này vẫn chưa được xác định," ông Locklear nói.

Khi được hỏi về nỗ lực chuyển sự tập trung từ Trung Đông sang châu Á của Hoa Kỳ, Đô đốc Locklear khẳng định rằng chiến lược này không phải để kiềm chế Trung Quốc.

Theo ý kiến của tôi, người duy nhất có thể kiềm chế Trung Quốc, là Trung Quốc," Đô đốc được hãng tin AP dẫn lời nói.

Tình hình xung đột, tranh chấp trên Biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc nóng lên kể từ đầu tháng Năm, khi Trung Quốc đưa giàn khoan HD-981 vào hạ đặt ở vùng biển mà Việt Nam tuyên bố là vùng đặc quyền kinh tế và thuộc thềm lục địa của mình.

Các diễn biến đã đang thu hút sự chú ý theo dõi của nhiều quốc gia và tổ chức trong khu vực và quốc tế, trong đó có Hoa Kỳ.

Gần đây, hôm 22/5, một phát ngôn nhân của Nhà Trắng, khi bình luận về một số tuyên bố của Thủ tướng Việt Nam trong chuyến thăm Philippines về vấn đề giàn khoan của Trung Quốc ở Hoàng Sa, nói:

"Hoa Kỳ có lợi ích quốc gia trong việc duy trì hòa bình và ổn định, tôn trọng luật pháp quốc tế, thương mại hợp pháp không bị cản trở và tự do hàng hải và hàng không trong khu vực Biển Đông..." , ông Patrick Ventrell được hãng tin Anh Reuters dẫn lời nói.

"Hoa Kỳ ủng hộ việc sử dụng các biện pháp hòa bình và ngoại giao khác nhau để quản lý và giải quyết các bất đồng, bao gồm cả việc sử dụng trọng tài hoặc các cơ chế pháp lý quốc tế khác".

Sóng Ngầm Đông Á Và sợi chỉ đỏ xuyên suốt như cái chão của Trung Quốc

Nguyễn Xuân Nghĩa

Có những ngày mà các nhà bình luận phải viết mục định kỳ chỉ mong được như Võ Phiến viết: "một ngày để tùy nghi". Tức là muốn viết gì thì viết - hoặc chẳng viết gì thì còn hay hơn nữa....

Ngày Thứ Năm 22 Tháng Năm vừa qua không phải là ngày đó!


Bắc-Nam bắn nhau tại bán đảo Triều Tiên

Hôm 22, trên "Giới tuyến phương Bắc" tại Hoàng hải bên bán đảo Triều Tiên, quân đội Nam Bắc Hàn nổ súng vào nhau sau khi Hải quân Bắc Hàn rót đạn gần một chiến hạm Nam Hàn cạnh đảo Diên Bình ở phía Nam đường tuyến phân chia Nam-Bắc.

Quân đội đảo chính tại Thái Lan

Ít ai chú ý đến eo biển lạnh lẽo ấy vì tại vùng đất ấm cúng Thái Lan, quân đội chính thức thông báo một cuộc đảo chánh (nữa) hai ngày sau khi ban bố lệnh Thiết quân luật. Tin đảo chánh tại Thái Lan có thể chỉ làm thị trường cổ phiếu Đông Nam Á rung chuyển, chứ cái tin lạ tại Trung Quốc mới khiến thiên hạ giật mình:

Bom nổ tại Khu tự trị Tân Cương

Hai xe chất bom đã nổ bên ngôi chợ nằm trong thủ phủ Urumqi (Ô Lỗ Mộc Tề) của Khu Tự trị Tân Cương của người Duy Ngô Nhĩ, Uighurs. Có 31 người chết và 90 người bị thương. Vụ khủng bố tại một trung tâm được công an canh gác rất chặt chẽ khiến người ta nêu câu hỏi về khả năng kiểm soát an ninh nội địa của Trung Quốc.

TT VIỆT-NAM tố cáo Trung Quốc

Chuyện ấy xảy ra một ngày sau khi Thủ tướng của Hà Nội có những tuyên bố cứng rắn nhất tại Manilla của Phi Luật Tân về vụ Trung Quốc cắm giàn khoan HD981 trên thềm lục địa Việt Nam.

Trung-Nga ký kết hiệp ước dầu khí

Và cũng một ngày sau khi lãnh đạo Liên bang Nga và Trung Quốc đạt thoả thuận về kế hoạch hợp tác trị giá 400 tỷ đô la trong ba chục năm tới, một kế hoạch mà Tổng thống Vladimir Putin cho là có ý nghĩa lịch sử. (Cột báo này hôm Thứ Sáu đã viết về kế hoạch đó – xin miễn nhắc lại).

Nhật Bản bàn lại Hiến Pháp

Nhưng còn lịch sử hơn chuyện Nga-Hoa, đúng một tuần trước, ngày 15 Tháng Năm, Thủ tướng Shinzo Abe lên truyền hình nói chuyện với quốc dân – và bàn dân thiên hạ - về một chủ trương mới của Nhật Bản.

Sau khi chỉ định một ủy ban nghiên cứu để cố vấn ông về nội dung bản Hiến pháp, Thủ tướng Abe cho biết kết quả nghiên cứu là phải suy diễn lại Hiến pháp, nhất là Điều Chín, để cho phép Nhật Bản được quyền "phòng thủ tập thể": sử dụng quân đội có danh nghĩa là Tự Vệ vào mục tiêu bảo vệ các nước khác.

Điều Chín của bản Hiến pháp do Hoa Kỳ soạn thảo sau Thế chiến II có quy định là Nhật Bản không được quyền có quân đội mà chỉ có Lực lượng Tự vệ Self-Defense Forces. Thủ tướng Nhật mở rộng nội dung của khái niệm tự vệ và thực tế là đang tái võ trang nước Nhật.

Đáng chú ý là điều này không gây ngạc nhiên: Nhật Bản chỉ bình thường hóa sự kiện là phải có quân đội để bảo vệ quyền lợi của mình. Và hôm Thứ Năm 22, một Phó Thủ tướng của Hà Nội đang thăm viếng Nhật Bản đã cùng Thủ tướng Shinzo Abe lên án Trung Quốc gây căng thẳng trên biển.

Khi gặp một ngày như vậy thì chúng ta không thể tùy nghi được!

* * *

Nếu xẻ dọc từng tin, mỗi tin đi ở một trang khác, thì ta thấy như là chuyện cũ.

Đảo chính tại Thái Lan


Từ năm 1932 đến nay, Quân đội Thái đã đảo chánh 19 lần – có đếm lầm cũng chẳng sai vì còn vài chục vụ không thành! Lần đảo chánh mới nhất là Tháng Chín năm 2006, khi Thủ tướng Thaksin Shinawatra vừa đọc xong bản diễn văn trước Đại hội đồng Liên hiệp quốc ở New York thì bị quân đội lật đổ ở nhà và phải sống lưu vong từ đó.

Lần này, em gái ông là Thủ tướng Yingluck Shinawatra thì đã từ chức và chỉ tạm xử lý thường vụ mà vẫn bị Toà Bảo hiến cách chức trong một vụ đảo chánh bằng luật pháp, rồi bị quân đội tạm câu lưu sau khi các Tướng lãnh nắm lấy quyền bính!

Sinh năm 1927, Quốc vương Bhumibol Adultadej, vua Rama đời thứ chín của dòng Chất Tri, là người có uy tín bao trùm lên quân đội và mọi thành phần xã hội, nên dẹp êm được nhiều biến động chính trị kể từ khi lên ngôi vào năm 1946. Nhưng ông đã luống tuổi, lâm trọng bệnh và hết kiểm soát được Hoàng gia và các thế lực bên trong gia đình. Con trai ông là Thái tử Maha Vajiralongkorn không được quý trọng bằng cô con gái thông thái và hiền hòa là Công chúa Maha Chakri Sirindhorn. Khi việc kế nhiệm vẫn còn bất trắc như vậy thì Thái Lan đã bể làm hai.

Gương cờ đỏ, đa số phe ủng hộ các Thủ tướng Shinawatra là thôn dân tập trung ở các tỉnh miền Bắc và Đông Bắc. Phe này thường thắng cử trong mọi cuộc đầu phiếu từ 14 năm nay. Nhưng họ đe dọa quyền lợi của thành phần khá giả tại khu vực Bangkok, những người thuộc phe áo vàng.

Mâu thuẫn đó kéo dài quá lâu nên còn khơi dậy những khác biệt sâu xa hơn trong lịch sử, giữa Vương quốc Lan Nạp xuất phát từ đất Chiang Mai ở miền Bắc với Vương quốc Xiêm La ở miền Nam, từ vùng châu thổ sông Chao Phraya tới deo đất tiếp giáp với Mã Lai Á quanh Vịnh Xiêm La. Thái Lan đang gặp bất ổn lớn và nếu quân đội có tạm ổn định được trật tự sau hàng loạt biểu tình bạo động thì cũng khó hàn gắn được những rạn nứt bên trong.

Cả xã hội, Hoàng gia và quân đội đều có thể chia hai và các định chế nền móng của quốc gia bị đe dọa. Vụ đảo chánh là một bước tiến, vì chấm dứt bạo loạn, nhưng là tiến... tới bờ vực. Ngoại trưởng John Kerry và Đại sứ Mỹ tại Thái Lan đã lên tiếng phê phán vụ đảo chánh này.

Chuyện Đông Thổ bên trung Quốc


Từ chuyện mèo Xiêm cọp Thái, xin nói qua chuyện Đông Thổ....

Tại Trung Quốc, việc sắc dân Duy Ngô Nhĩ (hay Hồi Hột, Đột Quyết, Đông Thổ) nổi dậy đòi độc lập và áp dụng phương pháp bạo động cũng là chuyện cũ, đã có từ năm 1949 khi Mao Trạch Đông chiếm đất Tân Cương của họ làm vùng trái độn quân sự. Khi lãnh đạo Bắc Kinh ngày nay gọi Tân Cương là "hạch tâm nghĩa lợi" - quyền lợi cốt lõi, tương tự như Tây Tạng - thì hoạt động của sắc dân này càng mang tính chất khủng bố. Nổi bật là những biến động ngay trước khi có Thế vận hội Bắc Kinh năm 2008, hoặc vụ tàn sát cách nay đúng năm năm khiến 156 người Duy Ngô Nhĩ theo Hồig giáo đã thiệt mạng.

Yếu tố mới là những vụ chém giết thô bạo nhắm vào thường dân đã xảy ra nhiều nơi ngoài đất Tân Cương. Hôm mùng một Tháng Ba, tại thủ phủ Côn Minh của tỉnh Vân Nam khoảng một chục người đã rút dao chém bừa trong nhà ga khiến 29 người thiệt mạng và 130 người bị thương. Cảnh sát bắn chết bốn hung thủ tại chỗ, bắt được một nghi can là phụ nữ và truy lùng những người còn lại mà chưa ra tông tích.

Nhiều nhóm đấu tranh của Đột Quyết đã liên lạc để tìm sự yểm trợ từ các lực lượng Hồi giáo xưng danh Thánh Chiến tại Trung Á và Nam Á. Và đường dây tỵ nạn của dân Duy Ngô Nhĩ thì toả rộng xuống Đông Nam Á, như có thể đã thấy tại Thái Lan. Hay tại Việt Nam với vụ xung đột hôm 18 Tháng Ba tại cửa Bắc Phong Sinh của tỉnh Quảng Ninh tiếp giáp với Trung Quốc khiến bảy người thiệt mạng, kể cả hai sĩ quan biên phòng của Việt Nam.

Biến cố ấy khiến ta nên chú ý tới vấn đề sâu xa hơn của Bắc Kinh trong cách giải quyết bài toán Duy Ngô Nhĩ, hoặc trong việc thôn tính và đồng hóa dân Tây Tạng bằng bạo lực.

Tại những nơi đó, từ vùng Tây Nam qua miền Viễn Tây là Trung Á hay lên tới Nội Mông thì vì lý do địa dư hình thể, Trung Quốc khó bung ra ngoài. Một nơi duy nhất có thể, chính là lãnh thổ Việt Nam ở miền Bắc, lần cuối là 35 năm trước, 1979. Nơi kia là Đông hải, là chuyện ngày nay....

Kim Jong Un Bắc Hàn quậy phá


Với thế giới bên ngoài, những biến động ngày 22 vừa qua có thể là chuyện cũ được hâm nóng. Kể cả vụ xung đột Nam Bắc Hàn ngày nay cũng có thể là sao bản của nhiều đợt trước, khi quân Bắc Hàn đánh đắm tầu tuần tra Thiên An (Cheonan) của Nam Hàn vào Tháng Ba, rồi pháo kích đảo Diên Bình (Yeonpyeng) vào Tháng 11 năm 2010, hoặc Bắc Hàn thử nghiệm võ khí hạch tâm và bắn hỏa tiễn bay qua lãnh thổ Nhật Bản. Những loại tin rời rạc đó được truyền thông quốc tế coi là nhàm.

Nhưng ta nên tự hỏi vì sao Đông Á lại bị nhiều rủi ro hoạn nạn như vậy?

* * *

Lúc ấy, ta nên lùi lại mà nhìn vào toàn cảnh để thấy ra nhiều đợt sóng ngầm ở dưới....

* Theo đúng quy cách Đông Á, Thái Lan là xứ hiền hòa đã dốc sức vào phát triển kinh tế và trở thành một trong tám nước tân hưng Đông Á.

Tháng Bảy năm 1997, khi thế giới theo dõi việc Hong Kong "hồi quy cố quốc", trở về lãnh thổ Trung Quốc, khủng hoảng hối đoái bùng nổ tại Thái vào mùng hai, rồi lan qua các nước tân hưng Đông Á, lên tới Nam Hàn, qua Liên bang Nga và dội về Mỹ. Hàng loạt chính quyền Đông Á bị đổ trong năm 1998 và Thaksin Shinawatra lên làm Thủ tướng Thái sau cơn biến động ấy.

Ông tạo ra những thay đổi xã hội, đem lại hy vọng cho dân nghèo nhờ chánh sách đại chúng nhuốm mùi mị dân, nhưng lại xâm phạm quyền lợi của nhiều người và còn đe dọa uy tín của Hoàng gia khi Quốc vương đã hết khả năng can thiệp. Chuyển động kinh tế dội lên xã hội và dẫn tới khủng hoảng chính trị mà giới lãnh đạo Thái Lan không giải quyết nổi. Các nhóm lợi ích đều cố thủ trong thành lũy của mình và xua dân đạp đổ thùng phiếu khi họ thất cử.

Một xứ dân chủ đã từng đạt mức tăng trưởng cao mà còn như vậy, huống hồ một xứ độc tài!

* Vì vậy, các chế độ độc tài đều vững tin là có lý khi cho dân được dễ thở về kinh tế còn mình thì phải nắm chặt độc quyền bạo lực. Trung Quốc dẫn đầu trường phái đó, rồi giật mình khi các nhóm đấu tranh Hồi giáo của dân Duy Ngô Nhĩ cũng chơi trò bạo lực.



Nhiều xứ Đông Á gặp nhược điểm là phát triển kinh tế mà không cải cách chính trị để xã hội dân sự được sinh hoạt và góp phần giải quyết các vấn đề của quốc gia. Giữa kinh tế và chính trị còn có một gạch nối, hay lực chuyển, là đạo lý: con người ta không chỉ là một sinh vật kinh tế suy nghĩ bằng cái bao tử. Họ khát khao những điều cao xa hơn vậy, thuộc về tinh thần.

* Không có đạo lý, nhiều nước tìm động lực thay thế là chính nghĩa dân tộc. Trung Quốc cũng lại dẫn đầu Đông Á trong thường phái này!

Nhân danh quyền lợi Hán tộc và vì nhu cầu phòng thủ tích cực bằng cách chiếm đóng xứ khác làm vùng trái độn, Trung Quốc mở vùng trái độn ra biển. Họ thè lưỡi bò đòi nuốt lãnh hải của xứ khác. Trong nhóm (chưa là khối) quốc gia Đông Nam Á lý tài mà quên đạo lý, nhiều nước có thể bọc xuôi theo áp lực của Bắc Kinh để trục lợi.

Nhiều nước khác phải tìm chính nghĩa trong chủ nghĩa dân tộc.

Mô hình phát triển kinh tế Đông Á bằng xuất cảng và nhắm mắt trước các vấn đề thuộc về đạo lý như nhân quyền hay dân chủ đã bị khủng hoảng, từ Trung Quốc xuống tới Đông Nam Á. Làn sóng đáy đang nổi lên chính là tinh thần quốc gia. Mà là tinh thần quốc gia chống Trung Quốc.

Không nơi nào mà hiện tượng đó lại nổi bật bằng Nhật Bản.

* Sau nửa thế kỷ cúi đầu vì tội gây chiến, nước Nhật không chấp nhận tình trạng bị giải giới trước đà bành trướng của Trung Quốc. Nếu Bắc Kinh tiến hành việc trang bị Hải quân lẫn binh chủng Đệ nhị Pháo binh là hỏa tiễn để mở rộng vùng trái độn thì Nhật Bản cũng có nhiệm vụ thiêng liêng là phòng thủ. Và sẽ phòng thủ tích cực bằng lý luận đưa quân bảo vệ xứ khác. Cũng là một chính nghĩa quốc tế khi Bắc Hàn uy hiếp Nam Hàn, Trung Quốc có thể thôn tính Đài Loan và đang uy hiếp các nước Đông Nam Á.

Không chỉ vì chính nghĩa mà còn vì lợi ích thực tế, Nhật Bản đang sát cánh với Hoa Kỳ, Úc, Ấn Độ và lập ra phòng tuyến khó vượt. Bắc Hàn càng chơi bạo và nói bậy thì Nhật Bản càng có lý cớ tái võ trang.

Thành thử, sợi chỉ đỏ xuyên suốt ngần ấy biến động chính là chủ nghĩa quốc gia.

Các nước Đông Á đã qua nhiều thập niên lầm tưởng rằng phát triển kinh tế sẽ phát triển quan hệ hữu nghị giữa các nước. Còn lại bên trong, từng chính quyền lại có thẩm quyền đối xử rất tệ với người dân vì đấy là vấn đề nội bộ từng nước mà các xứ khác không được quyền xen lấn.

* Việt Nam đã hùng dũng trả lời Hoa Kỳ như vậy khi bị phê phán về tội đàn áp dân chủ chà đạp nhân quyền.

Trong thế giới lý tài ấy, Trung Quốc đông dân và trưng thu mạnh nhất nên sau vài chục năm đã có thế lực uy hiếp xứ khác. Vậy mà họ không ổn định được bên trong, dù có dùng bàn tay sắt như đã từng với dân Tây Tạng và Hồi giáo. Với bên ngoài, sự hung hăng của Trung Quốc lại khơi dậy chủ nghĩa dân tộc của các nước.

Đâm ra sợi chỉ đỏ của Trung Quốc là cái chão đang muốn đóng đai các lân bang.

* Trong ngần ấy lân bang, Việt Nam là nơi mà chủ nghĩa quốc gia lại bị hy sinh cho ý thức hệ và cho một tinh thần quốc tế rất song phương: quan hệ bốn tốt và 16 chữ vàng với Trung Quốc! Sau 1975, Việt Nam đã từng đòi làm tên lính Phổ hung hăng tại Châu Á cho chủ nghĩa cộng sản. Rồi khi Liên Xô tan rã thì gắn bó vận mệnh với Trung Quốc và ngầm giải quyết mọi chuyện Việt-Hoa trong tinh thần song phương cho tới khi Bắc Kinh gỡ mặt nạ!

Hôm Thứ sáu 23, tại Manilla, Tư lệnh Hạm đội Thái bình dương của Hoa Kỳ là Đô đốc Samual Locklear có tóm lược chuyện này một cách rất ngoại giao: "Hoa Kỳ muốn xây dựng tinh thần hợp tác với nhiều quốc gia, kể cả với Việt Nam. Nhưng Việt Nam chỉ là một trong nhiều đối tác."

Diễn ra bạch văn: Việt Nam cứ muốn giữ quan hệ song phương rất chênh lệch với Trung Quốc nay sẽ gánh họa một mình. Chẳng cái dại nào giống cái dại nào!

Còn lại, giải quyết ra sao thì xin để tùy nghi....


Người Việt Quyết Chống TC

Vi Anh

Một hiện tượng đáng mừng, người Việt trong đó có dân chúng và nhà nước cùng chống TC. Nhà nước VNCS, cụ thể là Thủ Tướng Chánh phủ Nguyễn tấn Dũng và Phó Thủ Tướng kiêm Bộ Trưởng Ngoại Giao Pham bình Minh bắt đầu mạnh dạn thêm lửa đấu tranh cho và che bớt lằn đạn của TC với đồng bào, trên phương diện ngoại giao trong cùng một mặt trận: mặt trận chống quân Tàu xâm lược.

Tin mới nhứt cho đến ngày 22-5, hai ngày sau viện lẽ có “bạo loạn” trong cuộc biểu tình của công nhân ở hai khu kỹ nghệ ở hai tỉnh Bình Dương và Hà Tĩnh, hàng trăm cơ sở của người Trung Quốc, Đài Loan bị đốt phá, 2 người TQ chết và hàng 100 bị thương, Đảng Nhà Nước CSVN ra lịnh cấm biều tình, e ngại ảnh hưởng đến tình hình ngoại quốc vào đầu tư trong nước VN. Phía Nhà Nước biết sức ép càng nhiều, sức bật càng cao trước khi thế nước và lòng dân yêu nước của người dân Việt và tinh thần chống quân Tàu xâm lược khó mà ngăn chận. Nên chỉ hai ngày sau, Nhà Nước hay chánh phủ mở mặt trận ngoại giao chống TC mạnh nhứt từ hồi đó tới giờ để chia lửa và che cho đồng bào.

Tấn công ngoại giao tố cáo TC


Các thông tấn xã quốc tế và đài phát thanh quốc tế có phiên bản tiếng Việt, như RFI của Pháp cho biết :[xin trích]

“Ngày 21/05/2014, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng khai hỏa. Lần đầu tiên, kể từ chiến tranh biên giới Trung – Việt 1979, một lãnh đạo cấp cao của Việt Nam công khai tố cáo hành động của Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng biển Việt Nam với nhiều tàu, kể cả tàu quân sự, đi hộ tống, «đe dọa nghiêm trọng hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông». Thủ tướng Việt Nam còn kêu gọi cộng đồng quốc tế «lên tiếng mạnh mẽ yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hành động xâm phạm, triệt để tuân thủ luật pháp quốc tế».

“Tối qua, từ Manila, trả lời Reuters, ông Nguyễn Tấn Dũng khẳng định Việt Nam có thể có «các hành động pháp lý», tức là kiện Trung Quốc.

“Như có một sự phối hợp, cũng trong ngày hôm qua, Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh đã điện đàm với đồng nhiệm Mỹ John Kerry, thông báo tình hình rất căng thẳng do việc Trung Quốc gia tăng số lượng tàu, kể cả tàu hộ vệ tên lửa, tàu tuần tiễu tấn công nhanh và tàu đổ bộ đến khu vực Bắc Kinh hạ đặt giàn khoan trái phép trong vùng biển của Việt Nam.”

“Tại diễn đàn đa phương Liên Hiệp Quốc, ngay từ ngày 07/05, Việt Nam đã cho lưu hành công hàm phản đối Trung Quốc. Ngày 20/05, phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh Liên Hiệp Quốc ở Genève, đã ra thông cáo về những diễn biến gần đây ở Biển Đông và văn bản này được gửi đến Văn phòng Liên Hiệp Quốc.” [ngưng trích]


Còn ngoài biển cảnh sát biển, hải quân, dân quân VN cũng quyết tâm bám trụ, khuấy phá đội hình bảo vệ giàn khoan của TC giá 1 tỷ đô la, hàng trăm mấy chục tàu, máy bay bảo vệ mà TC không làm ăn được gì.

Trong đất liền người Việt đua nhau tẩy chay hàng TC, nhà hàng, nhà ngủ, xe cộ từ chối giao tiếp, phục vụ người TC – từ Bắc chí Nam, nhất tề tẩy chay TC. Tai hại cho TC còn hơn.

Truyền Thông đại chúng


Truyền thông đại chúng trên mạng của phong trào dân báo tràn ngập tin tức quân Tàu áp chế quân dân VN, quân dân VN quyết tâm chống trả.

Người Việt có 1000 năm chống quân Tàu nên biết rõ đất nước, giang sơn gấm vóc, quốc gia dân tộc là của chung của nhân dân và chánh quyền. Vì thế tranh đấu, chiến đấu để bảo vệ là công tác chung của nhân dân và chánh quyền. Trước nguy cơ TC rầm rộ, ngang ngược vào xâm chiếm vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia dân tộc VN, mà Nhà Nước VN ở thế kẹt sợ mất yếu tố an toàn đầu tư của đất nước do bạo loạn có thể xảy ra khi biểu tình nên không cho người dân Việt biểu tình. Nhà Nước cũng biết người dân Việt không lẻ bó tay chịu đựng để cho quân Tàu đô hộ dân tộc VN. Nên Nhà Nước mở mặt trận ngoại giao chống quân Tàu xâm lược là để thêm lửa đấu tranh với đồng bào và che bớt đạn của TC cho đồng bào.

Trên phương diện bang giao quốc tế, người dân không thể hành động chống quân Tàu như Nhà Nước. Người dân VN không thể làm những hành vi chánh phủ. Người dân không thể: trục xuất một số giới chức lãnh sự Trung Quốc, triệu hồi đại sứ Việt Nam ở Bắc Kinh về nước; ngưng cấp visa cho các giới chức chính quyền cao cấp Trung Quốc và các kẻ thân tín của họ; huỷ hợp đồng (như khai thác tài nguyên, xây đường xá cầu cống...) với Trung Quốc, ngưng nhập hàng hoá Trung Quốc, kiện Trung Quốc ra các toà án quốc tế, huỷ các hiệp ước song phương với Trung Quốc, tuyên bố Trung Quốc là "nước thù địch" [như bản thăm dò ý kiến người dân Việt trong ngoài nước, do Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng của tổ chức BPSOS đưa ra vào ngày 20 tháng 5, 2014].

Nhưng người dân Việt vẫn có quyền làm những việc dễ làm, hợp pháp, công khai trong tầm tay, bất cứ ở đâu, bất cứ lúc nào. Tiêu biểu như khi Đảng Nhà Nước cấm đoán và trấn áp biểu tình chống TC ngoài công trường, trên đường phố, thì người dân mỗi một người có thể phản đối TC bằng mạn đàm, bằng rỉ tai trong gia đình, chòm xóm, vòng thân hữu, khi gặp gỡ, hàn huyên tâm sự. Bằng đủ mọi phương tiện tin học tân tiến cho tới kiểu thì thầm với nhau.

Cố gắng không mua, không bán hàng hoá của TC.

- (Toàn là đồ thấm chất độc - Tránh không làm thùng rác cho TC thải đồ hư hại bị thế giới trả về )

Không mua, không bán hàng hoá của TC. Tài liệu hàng giả, độc của TC bây giờ trên thế giới ai cũng biết, nhưng cứ nhắc đi nhắc lai cũng không thừa theo qui luật của truyên truyền chiến tranh tâm lý, chiến tranh chánh trị. Không làm việc cho các cơ sở do TC làm chủ. Không du lịch Trung Quốc. Không lấy chồng, làm vợ cho người TQ. Không từ bỏ cơ hội nào.

Người dân Việt nhứt là người Việt ở hải ngoại la làng lớn lên, viết thư, điện thoại, gặp gỡ, trình bày cho dân biểu, nghi sĩ, tổng thống, thủ tướng nước mình định cư. Biểu tình chống TC xâm lấn VN để đánh động báo chí, dân chúng sở tại. Làm tới, làm hoài, xa luân chiến.

Tẩy chay tất cả những gì từ TC


Cái kiểu tẩy chay này tuy êm nhưng rất thấm, nó đã làm cho Thánh Gandhi và một số người dân Ấn độ yêu nước với tay không mà thắng Đế Quốc Anh lớn mạnh nhứt trên thế giới đến đổi lúc bấy giờ dám tự hào là mặt trời không bao giờ lặn trên đế quốc Anh.

Những việc nhỏ nhẹ này nhiều người làm, làm đều bên ngoài coi rất êm nhưng rất thấm, làm teo gan, nhót ruột kinh tế, chánh trị của TC. Về lâu về dài nó sẽ giảm sự lệ thuộc của VN đối với TC do Đảng Nhà Nước VNCS gây ra lâu nay.

Về con người, số cán bộ, đảng viên, công nhân TC đưa từ bên Tàu qua làm trong các sứ quán, hội đoàn, công trường, họ sống thành hàng ngũ trong khu vực riêng như lãnh địa sẽ giảm, đội quân thứ năm của TC bị người Việt cô lập, loại trừ, tẩy chay như cá ra khỏi nước trong xã hội VN.

Về đất đai, các vùng đất TC mướn 50, 70 năm để gọi là làm công, nông trường mà thực chất là những đầu cầu TC chuẩn bị đổ quân, chuyển quân sẽ vô hiệu vì không bám rễ vào xã hội VN được, do ngươi dân Việt cô lập. TC không thể viện lẽ đưa quân qua để bảo vệ người TQ như Nga làm ở Crimea để chiếm cứ luôn. TC cũng không thể biến quyền làm chủ đất đai thành lãnh chúa được vùng đất họ mua đối với người dân Việt. Người Việt không cùng ăn, cùng ở, cùng làm thì đất TC mua sẽ thành hoang vắng, phố xá họ cất thành phố ma.

Về kinh tế, TC sẽ không thể mang túi bạc kè kè, nói phải nói quấy người ta lại nghe rần rần, bỏ thêm vốn đầu tư vào VN thêm nữa để thao túng nền kinh tế VN. TC không thể mướn công nhân Việt, không mua được thực phẩm, bị người Việt tránh xa như tránh bịnh dịch. Không bao lâu kinh tế VN sẽ bớt lệ thuộc TC như năm 2013, VN nhập cảng từ TQ 39,6 tỷ USD mà xuất cảng dến TQ chỉ được 13,3 tỷ USD. VN xuất cảng qua Tây Âu Bắc Mỹ hăm mấy tỷ hàng may mặc, nhưng mua nguyên liệu của TC hết 60% của số tiền ấy, làm mọi cho TC ăn.


Trong chiến tranh chánh trị không thể cầu toàn, không thể thiếu kiên nhẫn. Ai dài hơi người đó sẽ thắng. Mà thắng chánh trị thì thành quả bền vững.

Cần Đẩy Mạnh Tranh Đấu Nhân Quyền: Thời Điểm Thuận Lợi Cho Nhân Quyền

Nguyễn Đình Thắng

Đây là lúc phải đẩy mạnh hơn nữa những đòi hỏi nhân quyền, một trọng tâm có phần bị lu mờ trong thời gian gần đây khi người Việt ở trong và ngoài nước dồn mọi quan tâm vào việc đòi Trung Quốc rút giàn khoan.

Việc nhà nước bắt bớ hàng loạt những người biểu tình chống Trung Quốc, dù chỉ biểu tình ôn hoà, khẳng định sự cần thiết của nhân quyền, cho những người thể hiện lòng yêu nước và cho toàn dân.

Nhìn sâu hơn, nhân quyền là căn bản để người dân từng bước giành lại quyền làm chủ đất nước và đòi hỏi chế độ cắt bỏ sự thống thuộc Trung Quốc, hai yếu tố tiên quyết để bảo vệ giang sơn trước hoạ ngoại xâm.

Từ giờ đến cuối năm là cơ hội như chưa từng có để đẩy mạnh công cuộc tranh đấu nhân quyền. Chúng ta không thể để lỡ cơ hội này.

Tại sao nhân quyền?


Tự do ngôn luận, tự do hội họp ôn hoà, và tự do lập hội, tổng hợp lại, chính là khắc tinh của độc tài. Khi người dân có quyền phát biểu những quan điểm trái chiều với chế độ, cùng nhau biểu lộ quan điểm ấy, và kết hợp thành tổ chức để vận động cho quan điểm của mình, tất cả trong sự ôn hoà, thì đó là nền tảng cho dân chủ.

Đó là lý do dẫn đến các cuộc bắt bớ, đánh đập, khống chế diễn ra ở khắp nước đối với những cuộc biểu tình chống Trung Quốc, ôn hoà nhưng độc lập với nhà nước. Chống Trung Quốc không là vấn đề, mà sự biểu hiện các quyền tự do kể trên là nỗi lo sợ của chế độ độc tài.

Sự việc giàn khoan HD 981 đang tạo cho người Việt ở hải ngoại, đặc biệt ở Hoa Kỳ, cơ hội thuận lợi để tranh đấu cho các quyền tự do phát biểu, tự do hội họp ôn hoà và tự do lập hội cho đồng bào ở trong nước.

Chính quyền Việt Nam đã mất thế đu dây


Trong những tuần gần đây, thái độ của chính phủ Hoa Kỳ đã trở nên cứng rắn hơn vã rõ ràng hơn đối với Việt nam về nhân quyền.

Trước đây, giới làm chính sách Hoa Kỳ có hai quan điểm trái chiều. Quan điểm thứ nhất lấy nhân quyền làm trọng tâm cho chính sách đối ngoại với Việt Nam. Quan điểm này luôn là thiểu số và yếu thế. Quan điểm thứ hai là không nên quá mạnh tay về nhân quyền vì e rằng sẽ xô đẩy Việt Nam lún sâu thêm vào quỹ đạo của Trung Quốc. Quan điểm này được số đông ủng hộ và luôn thắng thế.

Việt Nam hiểu rõ điều này nên đã khéo đu dây: khi muốn quyền lợi từ Hoa Kỳ, họ tỏ vẻ thân thiện với Trung Quốc. Cứ vậy, Hoa Kỳ đi từ nhượng bộ này sang nhượng bộ khác trong thời gian dài và chế độ cộng sản Việt Nam thì cứ leo thang đàn áp nhân quyền một cách vô tội vạ.

Giàn khoan HD 981 hoàn toàn thay đổi cục diện. Dây đã đứt, Việt Nam không còn gì để đu. Quan điểm phải nhân nhượng với Việt Nam không còn cơ sở.

Điều này được thể hiện rất rõ tại buổi đối thoại nhân quyền với Việt Nam vừa rồi, được tiến hành ở Hoa Thịnh Đốn trong hai ngày 12 và 13 tháng 5. Buổi đối thoại diễn ra chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc cắm giàn khoan vào vùng biển của Việt Nam. Phái đoàn Hoa Kỳ, với sự xuất hiện bất ngờ của Ngoại Trưởng John Kerry, thể hiện lập trường nhất quán và dứt khoát: Việt Nam phải thực tâm cải thiện nhân quyền bằng cách trả tự do cho mọi tù nhân lương tâm; tôn trọng các quyền tự do ngôn luận, hội họp ôn hoà và lập hội; xoá bỏ các công cụ đàn áp (Nghị Định 72 về Internet, Nghị Định 92 về tôn giáo và tín ngưỡng, và các Điều 88, 258 và 79 trong Bộ Luật Hình Sự); thi hành Công Ước LHQ về Chống Tra Tấn.

Nghĩa là, cả Hành Pháp và Lập Pháp Hoa Kỳ trong giai đoạn này đang cùng quan điểm với chúng ta về thái độ đối với chính quyền Việt Nam về nhân quyền.

Chết về kinh tế


Các bất ổn xã hội và sự căng thẳng chính trị do giàn khoan HD 981 gây ra đang ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế Việt Nam, vốn đã rất chênh vênh. Hàng nghìn công ty ngoại quốc ngưng hoạt động, nhiều trăm nghìn công nhân mất việc, và nhiều doanh nhân ngoại quốc đang tìm nơi khác để đầu tư. Chưa kể nhiều du khách nay đã huỷ các chuyến bay vào Việt Nam.

Trong tình thế túng bấn, Việt Nam càng xem thương ước mậu dịch Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) là chiếc phao cứu mạng. Nhưng lúc này Việt Nam lại ít hy vọng hơn bao giờ hết để được tham gia TPP.

Hoa Kỳ kéo Việt Nam vào TPP không phải vì lý do mậu dịch. Việt Nam hoàn toàn không đủ tiêu chuẩn để ngồi vào bàn thương thảo với 11 quốc gia còn lại: không kinh tế thị trường, không thể chế pháp trị, không tổ chức công đoàn tự do và độc lập, không tôn trọng tác quyền, không minh bạch. Sự tham dự của Việt Nam chỉ tạo thêm khó khăn, phức tạp và làm trì trệ cuộc thương thảo vì tình trạng tiêu chuẩn nước đôi: phải ngoại lệ cho Việt Nam được hưởng tiêu chuẩn thấp hơn các quốc gia còn lại. Tình trạng áp dụng tiêu chuẩn thấp cho Việt Nam đã gây nên cả một phong trảo phản đối từ các tổ chức nhân quyền, các doanh nghiệp, các tổ chức công đoàn, các dân biểu và thượng nghị sĩ…

Lý do thực để Hoa Kỳ kéo Việt Nam vào TPP là địa chính trị: kéo Việt Nam thoát quỹ đạo Trung Quốc. Nhu cầu này nay không còn nữa, hậu quả của giàn khoan HD 981. Hoa Kỳ không còn lý do để tiếp tục bị phiền toái trong thế nước đôi như trước đây. Để bớt sự phản đối của quần chúng và Quốc Hội Hoa Kỳ, rất có thể Việt Nam sẽ được mời ra rìa cho đến khi hội đủ tiêu chuẩn thì hẵng quay lại.

Công việc của chúng ta


Từ giờ đến cuối năm, người Việt ở khắp Hoa Kỳ cần mở cuộc vận động ồ ạt ở cấp quốc gia và trải rộng đến các địa phương. Trọng tâm sẽ là:


- Một mặt vận động chính phủ Hoa Kỳ tỏ thái độ và có hành động cụ thể trước chính sách bành trướng của Trung Quốc;

- Mặt kia vận động cả Hành Pháp lẫn Lập Pháp Hoa Kỳ cứng rắn và dứt khoát đối với chế độ cộng sản Việt Nam, đòi hỏi những nhượng bộ đáng kể về nhân quyền, gồm có:


o Trả tự do vô điều kiện cho tất cả tù nhân lương tâm;

o Tôn trọng quyền tự do ngôn luận, hội họp ôn hoà và lập hội kể cả lập các công đoàn độc lập;

o Xoá bỏ các công cụ đàn áp như Nghị Định 72 về Internet, Nghị Định 92 về tôn giáo và tín ngưỡng, và các Điều 88, 258 và 79 Bộ Luật Hình Sự; và

o Thực thi Công Ước LHQ về chống tra tấn.


Nếu Việt Nam không nhanh chóng thoả đáng những điều này thì nhất thiết Quốc Hội phải thông qua các luật chế tài Việt Nam về vi phạm nhân quyền và giữ Việt Nam ở ngoài TPP. Đây chính là chủ điểm của kế hoạch hai năm (2013-2014) vận động cho nhân quyền mà chúng tôi đã đề ra từ đầu năm ngoái.

TQ cảnh cáo Nhật Bản, Philippines cáo buộc TQ trong vụ tranh cãi hàng hải


BẮC KINH / MANILA (Reuters) - Hôm thứ Sáu Trung Quốc cảnh cáo Nhật Bản hãy đứng ngoài một cuộc tranh chấp đang phát triển với các nước láng giềng của họ về vấn đề Biển Đông, trong lúc Philippines ngầm cáo buộc Bắc Kinh trì hoãn các cuộc thương thuyết nhằm vào một giải pháp .

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông, bác bỏ các tuyên bố đối thủ của Việt Nam, Philippines , Đài Loan, Malaysia và Brunei đối với những phần nó trong một trong những tranh chấp dai dẳng nhất của châu Á và có thể là một điểm nóng. Họ cũng có một tranh chấp hàng hải riêng biệt với Nhật Bản về các đảo trên Biển Hoa Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe hôm thứ Năm bày tỏ quan ngại về những căng thẳng khu vực mà ông nói đã được vun đắp bởi "việc khoan đơn phương" của Trung Quốc sau khi Trung Quốc chuyển một giàn khoan dầu khổng lồ đến vùng biển tranh chấp , một động thái đã bị Philippines, Việt Nam và Hoa Kỳ lên án.

" Những tuyên bố liên quan của Nhật Bản bỏ qua thực tế và làm lẫn lộn các sự kiện, vàđưa đến một động cơ chính trị để can thiệp vào tình hình ở Biển Đông cho một mục đích bí mật," phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hong Lei lên tiếng trong một cuộc họp báo hàng ngày .

" Chúng tôi yêu cầu phía Nhật Bản hãy luôn luôn có những hành động thực tế để bảo vệ hòa bình và ổn định của khu vực. "

Philippines đổ lỗi cho sự chậm trễ trong các cuộc nói chuyện về việc chấm dứt các tranh chấp về " xây dựng " thay đổi nguyên tắc cơ bản , một sự đề cập rõ ràng đến Trung Quốc.

Philippines đang thúc đẩy một "bộ quy tắc ứng xử".


"Quy tắc ứng xử đã đến chậm, chúng tôi đã thảo luận vấn đề này trong bảy tám năm qua, và chúng tôi cũng tự hỏi tại sao có sự chậm trễ này," thứ trưởng Ngoại giao Philippines Laura del Rosario cho biết.

"Có phải chúng tôi đang thay đổi môi trường đến nỗi khi chúng tôi sẵn sàng thảo luận về quy tắc ứng xử, môi trường đã thay đổi? "

Del Rosario, phát biểu tại mộtkhóa họp triển vọng an ninh của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, cho biết đã có "những thay đổi" trên mặt đất kể từ khi cuộc thương thuyết bắt đầu, mà không đề cập cụ thể đếnTrung Quốc .

"Hiện có rất nhiều công trình, rất nhiều chuyện xây dựng đang diễn ra, cho đến khi chúng tôi nhận ra mọi người đã làm một loại hàng rào nào đó."

Tuần trước, Bộ Ngoại giao Philippines đã phát hành hình ảnh không thám về một rạn san hô cho thấy điều mà họ cho là sư khai phá của TQ và việc xây dựng một cái gì dường như là một đường băng hàng không.

LÀM CHẬM LẠI CÁC CUỘC THƯƠNG THUYẾT


Một nguồn tin ngoại giao Malaysia cho biết Trung Quốc đã cố tình làm chậm lại các cuộc thương thuyết.

"Trung Quốc đã miễn cưỡng thậm chí để nói về quy tắc ứng xử" , nguồn tin ngoại giao cho biết. "Đó là một củ cà rốt để đong đưa trong khoảng cách. Chúng tôi đang đối phó với một siêu cường."

Tại Việt Nam, cảm xúc đã dâng lên quá cao đến nỗi một người phụ nữ 67 tuổi tự tử bằng cách tự thiêu, các giới chức chính quyền địa phương cho biết .

Người phụ nữ tự mình đốt cháy vào khoảng 6 giờ sáng trước Dinh Độc Lập tại thành phố Hồ Chí Minh, Lê Trường Hải Hiếu, một viên chức cấp cao thành phố, cho biết qua điện thoại.

"Bà ấy mang các biểu ngữ nói rằng "chống Trung Quốc trên biển của Việt Nam" và "tôi sẽ chúc phúc cho cảnh sát biển Việt Nam", Hiếu cho biết.

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng cho biết chính phủ của ông đang đang cân nhắc "các chọn lức phòng thủ" khác nhau chống lại Trung Quốc, bao gồm cả hành động pháp lý, theo sau vụ triển khai giàn khoan dầu .

Ý kiến của ông Dũng, được đưa ra trong một văn bản trả lời các câu hỏi của Reuters, là lần đầu tiên ông đã đề nghị Việt Nam sẽ có biện pháp pháp lý, và đã thu hút một phản ứng giận dữ từ Trung Quốc.

Bạo lực chống Trung Quốc đã bùng lên ở Việt Nam tuần trước sau khi giàn khoan nước sâu 1 tỷ USD thuộc sở hữu của công ty dầu khí quốc doanh CNOOC của Trung Quốc đậu tại cây số 240 (150 dặm) cách bờ biển Việt Nam.

Hà Nội cho biết giàn khoan nằm trong vùng 200 hải lý đặc quyền kinh tế của họ và trên thềm lục địa của họ. Trung Quốc cho biết giàn khoan đang hoạt động hoàn toàn trong vùng biển của mình.

"Chúng tôi đã chuẩn bị tất cả các biện pháp có thể được, bao gồm cả các biện pháp pháp lý" , Nguyễn Thị Thanh Hà , người đứng đầu Bộ Phận Pháp Chế của Bộ Ngoại Giao Việt Nam, cho biết hôm thứ Sáu.

"Sử dụng biện pháp pháp lý là tốt hơn so với xung đột vũ trang."

(Báo cáo thêm bởi Stuart Grudgings tại Kuala Lumpur và Nguyễn Phương Linh tại Hà Nội; Viết bởi Nick Macfie; Biên tập bởi Ron Popeski )