Báo Động Đầu Năm
• Đa NguyênNhân dịp giã từ năm cũ 2008, Chủ tịch CSVN Nguyễn Minh Triết đã dành cho Báo điện tử của Đảng Cộng sản Việt Nam một cuộc phỏng vấn về tình hình đất nuớc và những vấn đề đặt ra trong năm 2009.
Trong cuộc phỏng vấn do Mạnh Hùng thực hiện, và công bố vào ngày 26 tháng 12, 2008, ông Nguyễn Minh Triết đa nhận định về tình hình chung nguyên văn như sau:
"Trên bình diện chung nhiều chỉ tiêu kinh tế-xã hội chúng ta vẫn đạt khá cao, kinh tế tăng truởng khá so với khu vực, chính trị xã hội ổn định, quốc phòng an ninh đuợc giữ vững, vị thế của Việt Nam tiếp tục đuợc nâng cao trên truờng quốc tế. Đây là điểm sáng mà chúng ta rất tự hào. Văn hoá xã hội, y tế giáo dục cũng đạt đuợc nhiều thành tựu quan trọng. Chúng ta đã bình tĩnh, thận trọng ứng phó hiệu quả truớc khó khăn, tạo cho chúng ta niềm tin tiếp tục tiến lên trong năm 2009."
Vì khuôn khổ bài này không cho phép nhận định và phê bình cả đoạn vừa rồi, nên chỉ xin nói về một điểm, đó là vị thế Việt Nam trên trường quốc tế. Ông Nguyễn Minh Triết nói: "Vị thế của Việt Nam tiếp tục được nâng cao trên truờng quốc tế. Đây là điểm sáng mà chúng ta rất tự hào".
Những gì xẩy ra cho Việt Nam trong năm qua trên truờng quốc tế, nhất là vào những tháng cuối năm, chẳng những không là những điểm sáng đáng tự hào, mà là những điểm tối đáng xấu hổ, và đã nguy hiểm tới mức cần báo động. Sau đây là mấy vụ điển hình mọi người đều đã biết:
1.- Vụ ông Huỳnh Ngọc Sỹ đứng đầu dự án xa lộ Đông Tây tại Sài Gòn nhận hàng triệu đô la tiền hối lộ của hãng PCI, khiến dư luận sôi nổi và chính phủ Nhật quyết định ngừng viện trợ cho Việt Nam.
2.- Vụ đệ Nhất bí thư Đại sứ quán CSVN tại Nam Phi mua bán hàng lậu ngay truớc cổng Tòa đại sứ, dưới quốc kỳ.
3.- Vụ Cộng hòa Tiệp đơn phương đinh chỉ việc cấp chiếu khán cho người Việt, vì nguời Việt từ Cộng hòa Xã hội Việt Nam sang làm ăn có thành tích xấu.
4.- Vụ người Việt bị tảo thanh tại Anh, tại Đức vì trồng cần sa.
5.- Mới nhất là gần trăm phi công và nhân viên hãng hàng không quốc doanh Vietnam Airlines dính lứu tới các vụ buôn lậu và chuyên chở hàng ăn cắp.
Báo chí Nhật cho hay vào cuối tháng 12 cảnh sát đã bắt giữ 85 nguời Việt Nam liên quan đến các vụ đánh cắp, vận chuyển các loại hàng hóa lấy từ các siêu thị, tiệm thuốc, tiệm buôn trên đất Nhật về Việt Nam tiêu thụ.Vẫn theo báo chí Nhật, người mới bị bắt là Đặng Xuân Hợp chỉ là phi công phụ, nhưng nguồn tin này nói cả các phi công chính của Vietnam Airlines cũng tham dự vào các vụ vận chuyển hàng ăn cắp.
Trước khi Đặng Xuân Hợp bị bắt vào cuối năm, còn nhiều vụ khác cũng liên quan tới nhân viên của Vietnam Airlines, như:
** Ngày 25-5-2008, hải quan phi truờng Narita ở Tokyo đã tạm giữ tiếp viên Trần Thanh Phong của Vietnam Airlines sau chuyến bay từ Sài Gòn đến. Trong hành lý của ông này bị hải quan xét thấy có nhiều tiền yen và một số hàng hóa trị giá hon 10,000 đôla.
** Ngày 13/7/08, tiếp viên Vietnam Airlines tên Nguyễn Hoàng Hải bị xét thấy vận chuyển bất hợp pháp hon 330,000 Euro từ Đức về Việt Nam.
** Cuối tháng Sáu 2007, hai phi công của Vietnam Airlines đã bị "đình bay" vì vận chuyển bất hợp pháp một số mỹ phẩm trị giá khoảng 3,600 đôla từ Osaka về Sài Gòn.
** Ngày 31/3/08, Lại Quốc Việt, phi công Vietnam Airlines đã bị bắt giữ ở phi trường Sydney, Úc, vì vận chuyển 4 triệu Úc kim ra khỏi nuớc này và liên quan đến một số đuờng dây rửa tiền và buôn bán ma túy. Một phi công Vietnam Airlines khác đã bị Úc kết án 4 năm ruỡi tù hồi năm ngoái vì vận chuyển bất hợp pháp 6.5 triệu Úc kim về Việt Nam.
Những chuyện làm ô danh Việt Nam xẩy ra tại nhiều noi trên thế giới, đến nỗi, cả báo chí do chế độ kiểm soát như tờ Lao Động cũng phải than rằng "Thể Diện Quốc Gia đang bị coi thuờng và xâm hại." Và những chuyện này chỉ mới xẩy ra vào dịp cuối năm, mà Chủ tịch CSVN Nguyễn Minh Triết, chẳng những không nói tới, còn nói ngược lại sự thật là "vị thế của Việt Nam tiếp tục đuợc nâng cao trên truờng quốc tế". Và " Đây là điểm sáng mà chúng ta rất tự hào".
Nói như vậy, một là ông đã cảm thấy tự hào về những thành tích xấu xa của Việt Nam. Hai là ông đã cố tình nói sai sự thật: Trong khi Việt Nam bị thế giới chê cuời, thì ông nói rằng Việt Nam tiếp tục đuợc nâng cao trên trường quốc tế.
Điều đáng chú ý là những nguời nhận hối lộ của PCI, buôn hàng lậu tại Nam Phi, chuyên chở hàng ăn cắp từ Nhật, hay chuyển tiền bất hợp pháp từ Úc, từ Đức không phải là những nguời thuộc thành phần "đói ăn vụng, túng làm liều", mà là những đảng viên, công chức cao cấp, hay nhân viên xí nghiệp quốc doanh. Họ làm bậy không phải vì túng thiếu, mà do họ có quyền, có cơ hội làm bậy, và không sợ bị trừng phạt, vì từ trên xuống duới, ai cung làm như vậy!
Điều quan trọng hon cả, là Chủ tịch nuớc, người đứng đầu một nuớc với trên 80 triệu dân, do một đảng cai trị trên 60 năm, mà không có ý thức tối thiểu về đạo lý, coi sự đáng xấu hổ là niềm tự hào, coi sự chê cuời của nước ngoài như thành tích đuợc đề cao. Tình trạng nguy hiểm này đã tới mức cần báo động, trước khi quá muộn.
"Ma Trận" Báo Chí Việt Nam"
Cuối cùng, thì những đồn đoán về sự ra đi của 2 nhân vật đứng đầu 2 trong số những tờ báo lớn nhất Việt Nam, là tờ Thanh Niên và tờ Tuổi Trẻ, cũng đã diễn ra. Những bổ nhiệm tạm thời cho thấy, cả 2 tờ báo, tối thiểu là trong giai đoạn trước mắt, không có người đứng đầu về mặt nội dung.
"Một ma trận báo chí." Một nhà báo Việt Nam nói như vậy về toàn bộ diễn tiến sự việc. Thật ra, sự ra đi của 2 ông Lê Hoàng, Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, và Nguyễn Công Khế, Tổng Biên Tập báo Thanh Niên, chỉ là sự tiếp diễn của một chuỗi sự kiện bắt đầu từ vụ tham nhũng ở PMU18.
Trong vài tháng qua, làng báo Việt Nam chứng kiến hình thức kỷ luật hoặc sự ra đi của nhiều phóng viên, tổng biên tập, phó tổng biên tập nhiều tờ báo; từ các phóng viên Nguyễn Văn Hải, Nguyễn Việt Chiến, rồi đến phó tổng biên tập Quang Vĩnh, Huỳnh Sơn Phước, và nay là các tổng biên tập Lê Hoàng, Nguyễn Công Khế.
Nhớ lại, ngày 14 và 15 tháng Mười vừa qua, 2 nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến bị mang ra xử tại Hà Nội. Thời điểm ấy, có tất cả hơn 21 nhà báo của nhiều tờ báo trên cả nước bị triệu tập ra Hà Nội trong nhiều vai trò khác nhau để phục vụ cho phiên xử. Trong số này, tờ Tuổi Trẻ bị triệu tập đông nhất, gồm một tổng biên tập, hai phó tổng biên tập, trưởng văn phòng đại diện Hà Nội, một biên tập viên và một phóng viên.
Trong thời gian ấy, trên mạng Internet, người ta thấy loan truyền một đoạn ghi âm dài được nói là âm thanh của một buổi "hội thảo" tại Ban Tuyên Giáo Trung Ương, trong đó có sự tham dự của ông Tô Huy Rứa, Trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương, và 2 báo cáo viên là trung tướng công an Vũ Hải Triều và phó Viện Trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao, Hoàng Nghĩa Mai.
Một nhân vật có mặt tại Hội Thảo, đã phát biểu rằng vụ bắt phóng viên khiến dư luận cộng hưởng rất nguy hiểm: "Chúng ta thiếu gì cách bắt. Tôi tin chắc ông Quắc, ông Huynh không chạy trốn. Ông Hải, ông Chiến chắc chắn không chạy trốn. Chúng ta không bắt lúc này thì bắt lúc khác, có gì đâu. Tại sao bắt ngay lúc Đại Hội Phật Đản Toàn Thế Giới đang đến. Có người nói đây là việc làm vô chính trị. Càng bức xúc hơn khi những vụ việc này xảy ra vào thời điểm rất nguy hiểm, khi chúng ta vừa phá hội trường Ba Đình xong, gây bức xúc dư luận; chúng ta vừa họp Quốc Hội xong, vấn đề sáp nhập Hà Tây vào Hà Nội, gây bức xúc. Nay thả Nguyễn Việt Tiến, bắt nhà báo, bắt công an, khiến dư luận cộng hưởng rất nguy hiểm."
Một báo Việt Nam ẩn danh nói rằng, hàng loạt vụ sa thải các nhân vật chủ chốt cũng như hàng ngũ phóng viên tạo ra tâm lý rằng tất cả những người này đều là nạn nhân đang trả giá cho lòng yêu nghề và sự tự trọng nghề nghiệp của mình. Nhà báo này nói, rõ ràng là không tiện khi phê phán trực tiếp cá nhân," nhưng "đánh giá như thế là không chính xác: "Cách hành xử của nhà nước Việt Nam đối với giới nhà báo gây ra sự bất bình. Sự bất bình này đánh đồng tất cả các nhà báo đã bị kỷ luật ngang với nhau, theo cách là: tất cả những người này có chính kiến, yêu nghề, có lòng tự trong nghề nghiệp, và họ phải trả giá cho hoạt động của mình."
Anh nói thêm, là trong số những người bị kỷ luật, thì ông Lê Hoàng, Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, được nhiều đồng nghiệp đánh giá cao về bản lĩnh và lòng tự trọng nghề nghiệp: "Lê Hoàng là người hiền lành, sống rạch ròi, không thủ đoạn. Vì vậy, khi Lê Hoàng được điều về báo Tuổi Trẻ, nhiều người e ngại hiền quá thì không điều động trong vai trò tổng biên tập một tờ báo như Tuổi Trẻ. Nhưng thực tế cho thấy, cách hành xử của Lê Hoàng cho thấy, dù là một người "lành," Lê Hoàng là người biết chịu trách nhiệm."
Theo thông tin trên blog của nhà báo Huy Đức, thì "Trong những lúc khó khăn nhất, Lê Hoàng luôn có mặt bên Nguyễn Văn Hải. Đặc biệt, giới quan sát rất cảm kích khi thấy Lê Hoàng đã giữ được tư cách một nhà báo khi trong suốt thời gian chiếc ghế của ông bị lung lay, ông đã không hề "chạy chọt.""
Cũng theo blog này, các ông Đặng Thanh Tịnh, phó Tổng Biên Tập tờ Thanh Niên và ông Vũ Văn Bình, phó Tổng Biên Tập tờ Tuổi Trẻ, sẽ phụ trách 2 tờ báo này trong khi chờ nhân sự mới.
Cả 2 người thay thế hiện đang chịu trách nhiệm trị sự của 2 tờ báo. Như vậy, tối thiểu, cho đến ngày có nhân sự mới, Tuổi Trẻ và Thanh Niên không có người đứng đầu về mặt nội dung.
