Thời đại mới ảnh hưởng đến cấu trúc của gia đình Việt Nam

Hoàng Đình Nam

Cấu trúc gia đình tại Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng do từ áp lực của sự thay đổi nhanh chóng của thời đại mới. Một cuộc khảo cứu do Liên Hiệp Quốc phối hợp với nhà cầm quyền CSVN thực hiện mới đây đưa ra cho thấy ngày càng có nhiều vụ ly dị hơn, thêm nhiều người sống độc thân hơn ở Việt Nam.

Sự đối xử với phụ nữ có vẻ đã phần nào công bằng hơn so với trước kia nhưng người đàn ông vẫn thống trị trong gia đình, và các vụ bạo hành trong nhà xảy ra khoảng 20%. Lần đầu tiên, Quỹ Nhi Đồng LHQ (UNICEF) phối hợp với Ủy Ban Dân Số, Gia Đình và Trẻ Em, Tổng Cực Thống Kê CSVN phối hợp thực hiện cuộc điều tra và kết quả được công bố hôm 26 Tháng Sáu 2008.

Cuộc điều tra này cho thấy không phải ở các gia đình người đứng tuổi, mà các vụ bạo hành trong gia đình phần lớn xảy ra tại gai đình của các cặp vợ chồng trong lứa tuổi từ 30 đến 40.

Theo cuộc khảo cứu này, 21.2% các cặp vợ chồng cho biết đã trả qua những hình thức bạo hành gia đình như bị đánh, bị chửi. Cuộc điều tra thấy rằng cứ 5 gia đình thì có một gia đình xảy ra các vụ bạo hành mà nạn nhân thường là giới phụ nữ.

Vì vấn đề này đến nay vẫn được coi là chuyện nội bộ của các cặp vợ chồng nên rất hiếm hoi có sự can thiệp của cơ quan an ninh cảnh sát.

“Sau 20 năm ‘đổi mới kinh tế’, các mặt đời sống của nước Việt Nam gần như đã đổi mới, kể cả mối quan hệ vợ chồng trong gia đình.” Bản phúc trình kết quả cuộc điều tra nói như vây sau khi đã mở cuộc điều tra phỏng vấn 9,400 gia đình trên khắp 64 tỉnh thị trên cả nước Việt Nam.

Hàng bao nhiêu thế kỷ qua, Việt Nam là một nước nông nghiệp mà người chủ gia đình luôn luôn là người đàn ông với quyền chỉ huy ra lệnh gần như tuyệt đối. Vợ tòng phục chồng, con cái tòng phục cha mẹ, em tòng phục anh, không có ngược lại trật tự này.

Tuy nhiên, bản phúc trình nói trên cho biết xã hội Việt Nam đã thay đổi nhanh chóng nhất là sau khi chế độ CSVN mở cửa đất nước giao tiếp với thế giới bên ngoài từ giữa thập niên 80.

Ly dị, trước kia hiếm hoi nghe thấy, đã trở nên quen thuộc và gia tăng nhanh chóng những năm gần đây. Có 2.6% những người trả lời phỏng vấn ở tuổi từ 18 đến 60 cho biết các vụ ly dị xảy ra vì “có sự khác biệt ý kiến về lối sống, ngoại tình và khó khăn kinh tế”.

Cuộc khảo cứu trên cũng cho thấy nhiều cha mẹ ngày nay cảm thấy họ không có thể dành đủ thời giờ với con cái, trong khi không có những nhà trẻ giá cả phải chăng. Họ cảm thấy lo âu về sự phát triển tâm lý tình cảm của con cái.

“Đó không phải là vấn đề muốn hay không muốn hoặc không để ý đến con cái.” Jesper Morch, đại diện UNICEF tại Việt Nam phát biểu. “Cha mẹ cần phải đi làm để kiếm sống nên họ không còn thời giờ dành cho con cái.”

Chỉ có một phần ba những người trả lời phỏng vấn nói rằng họ sống chung với cha mẹ già, theo bản thống kê.

“Ba thế hệ cùng sống dưới một mái nhà hiện đang dần dần bớt đi, nhiều phần do hậu quả của vấn đề công nghiệp hóa.” Bản phúc trình nói trên viết.

Dân số Việt Nam hiện nay khoảng hơn 86 triệu người. Gần đây, có những báo động cho biết vì tinh thần “trọng nam khinh nữ”, nhiều cặp vợ chồng đã phá thai khi thử nghiệm biết bào thai là con gái. Tỉ lệ trẻ sơ sinh, vì thế, càng ngày càng có dấu hiệu mất quân bằng giới tính.

Nhiều chuyên gia từng khuyến cáo tình trạng mất quan bằng giới tính quá nhiều sẽ dẫn đến bất ổn xã hội.